Wyszukiwanie artykułów

Najczęstszą przyczyną zgonów w Polsce jak i na całym świecie, tuż po chorobach układu krążenia, są choroby nowotworowe. Ze względu na ciągły wzrost zachorowań należy zwrócić szczególnie uwagę na dietoprofilaktykę. Niestety bywa ona często ignorowana z powodu, niedostatecznej edukacji żywieniowej i baku świadomości o jej skuteczności. 
Rak jelita grubego jest jednym z najczęściej diagnozowanych nowotworów na terenie Unii Europejskiej. Czynniki mające wpływ na powstanie tego nowotworu są pochodzenia genetycznego i środowiskowego obejmującego styl życia oraz nieprawidłową dietę.
Celem niniejszego pracy jest omówienie  wpływu diety na powstanie raka jelita grubego, oraz ogólne zalecenia żywieniowe w trakcie choroby nowotworowej.

Złośliwe nowotwory jelita grubego są jednymi z najczęściej występujących u ludzi. Stanowią one drugą po chorobach naczyń przyczynę zgonów starzejących się społeczeństw. W Polsce te nowotwory stanowią aż 11% u mężczyzn  i  9% u kobiet wśród wszystkich nowotworów (Łacko, 2011). Analiza trendów epidemiologicznych wykazuje, że zachorowalność na raka odbytnicy i okrężnicy będzie rosła. Liczba zachorowań na nowotwory jelita grubego w 2025 roku oszacowana została na 15500 u mężczyzn i 9100 u kobiet, w 2006 roku te wartości wynosiły odpowiednio 7664 u mężczyzn i 6234 u kobiet. Oznacza to wzrost zachorowań o około 40% i 20% na przestrzeni dwóch dekad. Wśród mężczyzn zawrotny wzrost zachorowalności i umieralności dotyczy osób w wieku średnim, między 45. a 64. rokiem życia oraz starszym po 65. roku życia. W populacji kobiet tendencja wzrostowa jest niewielka ponadto towarzyszy jej ograniczenie umieralności. W najmłodszej grupie wiekowej (25-44 lat) u obu płci wykazano brak tendencji wzrostowej w stosunku do 2006 roku. Mianowicie u mężczyzn 217 w 2006 roku i 255 w 2025 roku, a u kobiet odpowiednio 182 i 221 zachorowań (Didkowska i in., 2009). Jednocześnie nowotworom tym można w dużej mierze zapobiegać, utrzymując odpowiednią dietę, eliminując inne czynniki ryzyka oraz wykonywanie badań przesiewowych w celu ewentualnego wczesnego rozpoznania i rozpoczęcia odpowiedniego leczenia, co skutkuje zmniejszoną umieralnością (Łacko, 2011). Rak jelita grubego uważany jest za chorobę cywilizacji „zachodniej”, spowodowaną rozwojem przemysłowym, który istotnie wpłynął na zwiększenie ilości zachorowań na raka jelita grubego. Istnieje również ścisły związek między zachorowalnością, a stosowaną dietą. Zwłaszcza z nadmiernym spożyciem czerwonego mięsa, tłuszczów zwierzęcych oraz węglowodanów, jak również spożywaniem alkoholu i paleniem wyrobów tytoniowych. Szacuje się, że w diecie populacji europejskiej tłuszczę stanowią około 40% wszystkich przyjmowanych pokarmów, natomiast w krajach słabiej rozwiniętych zależność ta jest około 3-4 razy mniejsza (Partyka i in., 2010). Stąd hipoteza, że to właśnie tłuszcze są jednym z głównych czynników żywieniowych zwiększających zachorowalność na raka jelita grubego (Willett i Stampfer, 1990).                                                                 

Celiakia uważana jest za jedną z najczęstszych nietolerancji pokarmowych, wynikającą z wrodzonej nietolerancji glutenu. Do niedawna uznawano tę chorobę za schorzenie małych dzieci, stosunkowo rzadko występującą w wieku dorosłym. W ostatnich latach obraz kliniczny celiakii zmienił się, a badania wykazują na wzrost zapadalności na chorobę wśród osób dorosłych, najczęściej między 30 a 50 rokiem życia. Postać objawów choroby jest różna, co utrudnia wczesną diagnostykę. W 90% przypadków objawy są niespecyficzne, będące efektem złego wchłaniania składników odżywczych przez organizm. Szacuje się że ok. 2,5 mln ludzi w Europie choruje na celiakię, w tym bezobjawowa postać występuje z częstością 1:100 do 1:300, a objawowa 1:3345. Celiakia występuje głównie u osób rasy białej, częściej u kobiet niż mężczyzn (w proporcji 2:1).

W obecnych czasach odżywianie to nie tylko zaspokojenie głodu ale także możliwość wpływania na stan zdrowia. Żywność o zaprogramowanych właściwościach prozdrowotnych, nazywana żywnością funkcjonalną, spożywana jest przez świadomych konsumentów w celu uzyskania określonych profitów zdrowotnych. Przykładem mogą być produkty probiotyczne, zawierające specjalnie wyselekcjonowane i przebadane żywe kultury bakterii jelitowych. Bakterie te mają zdolność do przejściowej lub trwałej kolonizacji przewodu pokarmowego człowieka i oddziaływania na jego zdrowie. W publikacji przedstawiono aktualny stan wiedzy na temat probiotyków, począwszy do definicji, aż po metodologię badań szczepów potencjalnie probiotycznych. Omówiono również naturalną mikroflorę przewodu pokarmowego, znaczenie probiotyków w diecie oraz ich źródła pokarmowe. Poruszono również zagadnienia bezpieczeństwa stosowania probiotyków w diecie człowieka.

W artykule przedstawiono definicje probiotyku jak i całego mikrobiomu zasiedlającego organizm człowieka. Opisano właściwości jakimi powinny charakteryzować się szczepy bakterii, aby mogły być w przyszłości stosowane w produktach probiotycznych. Wymieniono korzystne oddziaływanie tych mikroorganizmów na organizm człowieka w schorzeniach takich jak biegunka poantybiotykowa, choroby układu krążenia czy zespół jelita drażliwego (IBS).

Przerost bakteryjny jelita cienkiego (SIBO - small intestinal bacterial overgrowth) to zespół klinicznych objawów żołądkowo-jelitowych, które spowodowane są obecnością nadmiernej liczby bakterii w jelicie cienkim. Problem przerostu bakteryjnego dotyka coraz większej grupy pacjentów, a jego występowanie jest często powiązane z przebiegiem różnych chorób o podobnych objawach. Diagnostyka SIBO opiera się głównie o testy oddechowe oraz badania bakteriologiczne aspiratu treści jelitowej. Podstawę leczenia stanowi antybiotykoterapia, a w uzasadnionych przypadkach leki prokinetyczne. Kluczem do efektywnego leczenia jest jednak kompleksowe podejście, dlatego w zespole terapeutycznym powinien znaleźć się również dietetyk. Wprawdzie nadal brakuje jednoznacznych zaleceń dotyczących żywienia pacjentów z SIBO, jednak warte rozważenia wydają się być takie diety jak low FODMAP i dieta elementarna. Artykuł przedstawia aktualny stan wiedzy na temat SIBO wraz z omówieniem propozycji postępowania dietetycznego.

Organizm człowieka jest miejscem dla ogromnej i bardzo różnorodnej mikroflory, a najliczniej skolonizowanym układem jest przewód pokarmowy. Pomiędzy organizmem człowieka, a mikrobiomem jelitowym występuje silna interakcja. Różne czynniki zewnętrzne mogą przynosić efekty wpływające nie tylko na funkcjonowanie przewodu pokarmowego, lecz mogą także wpływać na inne procesy i narządy. Zaburzenie tej równowagi, na przykład w wyniku terapii antybiotykowej, mogą mieć istotny wpływ na zdrowie. Dlatego też bardzo istotne jest jak najgłębsze poznanie tej skomplikowanej sieci oddziaływań i zależności.

Zaburzenia ze spektrum autyzmu są zaburzeniami rozwojowymi, które w dalszym ciągu jest poznawane. Dziecko, nastolatek czy też osoba dorosła z autyzmem różnią się między sobą i nie ma tu możliwości wypracowania jednego wspólnego dla wszystkich modelu wsparcia i oddziaływania zarówno medycznego, jak i terapeutycznego [1].

Zaproponowano również kilka metod leczenia dietetycznego dla dzieci z ASD na podstawie zaobserwowanych osobliwych zmian czynnościowych przewodu pokarmowego i powiązanych wzorców behawioralnych w tych populacjach. Diety eliminacyjne, których celem jest pomijanie pokarmów wpływających negatywnie na objawy ASD z powodu reakcji alergicznych lub nieodpowiedniej tolerancji, takie jak dieta bezglutenowa i bezkazeinowa (dieta GF-CF) nie przynosiły żadnych lub marginalnie korzystnych efektów [2].

Według WHO zdrowie to stan pełnego fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu, a nie tylko całkowity brak choroby czy niepełnosprawności. Z kolei zdrowie fizyczne, o którym poniżej, to prawidłowe funkcjonowanie organizmu, jego układów i narządów.

Osoby uprawiające sport - zarówno amatorzy, jak i zawodowcy - są narażeni na różne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Działania niepożądane dotyczą znacznej liczby sportowców (50-70%) i często mogą być przyczyną ograniczenia ich aktywności ruchowej. Zaburzenia mikrobioty jelitowej, upośledzenie i zwiększenie przepuszczalności bariery jelit, przewlekły stres, przyjmowane leki oraz infekcje są jednymi z głównych przyczyn występowania dysbiozy. Spowodowane są one czasową redukcją ukrwienia jelita w trakcie treningu, a w konsekwencji zmniejszeniem procesu eliminacji toksyn i jednoczesnego transportu składników odżywczych do przewodu pokarmowego. Zaburzenia generują również stres oksydacyjny i rozwój stanu zapalnego, co prowadzi do nasilenia dolegliwości.

Sportowcy realizujący intensywny program treningowy w szczególności o charakterze wytrzymałościowym, wydają się być bardziej podatni na możliwość rozwoju objawów chorób górnych dróg oddechowych. Choć nie są one bardzo groźne dla zdrowia zawodnika, ich występowanie wśród czołowych atletów może wiązać się z zaburzeniami procesu treningowego, a w niektórych przypadkach nawet z koniecznością podjęcia decyzji o wycofaniu z udziału w zawodach.

Dzięki suplementacji diety bakteriami Lactobacillus możliwe jest zniwelowanie niekorzystnych objawów choroby i jednoczesne zwiększenie efektywności treningu. Ma to przełożenie na wyniki osiągane w sporcie oraz samopoczucie zawodnika.

Dieta FODMAP oparta jest na ograniczeniu pewnych grup węglowodanów fermentujących. Powiązywana jest ściśle z zespołem jelita drażliwego (IBS), w przypadku którego przynosi ulgę pacjentom. Nowe doniesienia ukazują, że przestrzeganie diety skutkuje zmniejszeniem objawów endometriozy u kobiet z jednocześnie występującym IBS.

Nietolerancja laktozy jest powszechnym zjawiskiem, które może dawać uporczywe objawy po spożyciu produktów zawierających laktozę. Najczęściej występuje biegunka, a także wzdęcia, gazy, przelewanie w brzuchu i nudności. Szacuje się, że w Polsce na nietolerancję laktozy cierpi aż 37% społeczeństwa. Przyczyną tego zjawiska może być zaburzenie trawienia i wchłaniania laktozy czyli dwucukru składającego się z D-galaktozy i D-glukozy. Wyróżnia się trzy formy nietolerancji laktozy: alaktazja czyli wrodzona nietolerancja laktozy, wtórna nietolerancja laktozy przebiegająca z uszkodzeniem szczytowej części kosmków jelitowych spowodowana np. chorobą Leśniowskiego-Crohna, a także pierwotna nietolerancja inaczej nazywana hipolaktazją. Szereg dostępnych metod diagnostycznych pozwala na zdiagnozowanie nietolerancji i włączenie odpowiedniej diety. Bardzo ważne jest aby na diecie bezlaktozowej zadbać o odpowiednią podaż wapnia i zapoznać się z produktami dozwolonymi i przecwiskazanymi.

Nietolerancja laktozy jest powszechnym zjawiskiem, które może dawać uporczywe objawy po spożyciu produktów zawierających laktozę. Najczęściej występuje biegunka, a także wzdęcia, gazy, przelewanie w brzuchu i nudności. Szacuje się, że w Polsce na nietolerancję laktozy cierpi aż 37% społeczeństwa. Przyczyną tego zjawiska może być zaburzenie trawienia i wchłaniania laktozy czyli dwucukru składającego się z D-galaktozy i D-glukozy. Wyróżnia się trzy formy nietolerancji laktozy: alaktazja czyli wrodzona nietolerancja laktozy, wtórna nietolerancja laktozy przebiegająca z uszkodzeniem szczytowej części kosmków jelitowych spowodowana np. chorobą Leśniowskiego-Crohna, a także pierwotna nietolerancja inaczej nazywana hipolaktazją. Szereg dostępnych metod diagnostycznych pozwala na zdiagnozowanie nietolerancji i włączenie odpowiedniej diety. Bardzo ważne jest aby na diecie bezlaktozowej zadbać o odpowiednią podaż wapnia i zapoznać się z produktami dozwolonymi i przecwiskazanymi.

Probiotyki są to żywe drobnoustroje, które podawane w odpowiednich ilościach, korzystnie wpływają na organizm człowieka, głównie poprzez poprawę równowagi mikrobioty jelitowej. Mogą zawierać w swoim składzie pojedyncze szczepy bakterii kwasu mlekowego, szczepy drożdży, kultury pleśni czy też bakterie kwasu mlekowego wraz ze szczepami drożdżowymi. Zostały odkryte w drugiej połowie XIX wieku.

Codzienna dieta powinna dostarczać organizmowi odpowiednią ilość składników odżywczych. Obok tych składników ważną funkcję żywieniową spełnia błonnik pokarmowy, który jest nietrawiony i niewchłaniany z przewodu pokarmowego. Związek ten wywiera pozytywny wpływ na niektóre metaboliczne i fizjologiczne procesy zachodzące w organizmie. Dieta bogata w błonnik pokarmowy odgrywa ważna rolę w zapobieganiu i w leczeniu chorób układu pokarmowego, krwionośnego, cukrzycy, nowotworów jelita grubego, kamicy nerkowej, hemoroidów i zaburzeń przemiany materii. W artykule przedstawiono pojęcie błonnika pokarmowego, jego główne źródła z podziałem na błonnik rozpuszczalny i nierozpuszczalny oraz jego wpływ na zdrowie człowieka.

W artykule krótko omówiono definicję pojęcia „włókno pokarmowe (błonnik pokarmowy)”, rolę włókna pokarmowego w żywieniu człowieka z podziałem na włókno nierozpuszczalne w wodzie i rozpuszczalne w wodzie. Zwrócono również uwagę na zawartość błonnika w różnych pokarmach jak i problemy związane z oznaczaniem błonnika w pożywieniu.

Blisko 400 uczestników- w tym głównie dietetyków, specjalistów oraz pasjonatów z zakresu zdrowego odżywiania wzięło udział w I Ogólnopolskiej Konferencji „Nowatorskie Metody Leczenia Nadwagi i Otyłości”, która odbyła się w dniu 21 listopada 2015r. w siedzibie Collegium Da Vinci w Poznaniu. Organizatorem Konferencji było Centrum Medyczne VitaImmun, tworzone przez ekspertów z dziedziny dietetyki oraz analityki biomedycznej: dr Patrycję Szachtę, Małgorzatę Drobczyńską, Łukasza Sieńczewskiego oraz Dominikę Jankowską.

O dobrym stanie zdrowia człowieka decyduje w znacznym stopniu racjonalne odżywianie się i jest ono jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego. Tłuszcze są bardzo istotnym elementem diety, przy czym ważna jest zarówno ich ilość jak i jakość. Przyjmuje się, że tłuszcze powinny dostarczać 25-30% energii w racji pokarmowej, w tym nasycone kwasy tłuszczowe nie powinny dostarczać więcej niż 10% energii. Należy również zadbać o prawidłowy stosunek kwasów tłuszczowych nasyconych do nienasyconych jak i kwasów omega-3 do omega-6.

Celiakia to inaczej choroba trzewna dotykająca 0,5-2,5% populacji na całym świecie. Charakteryzuje się reakcją ze strony układu pokarmowego w odpowiedzi na gluten, białko obecne w wielu zbożach. Problemy, z którymi wiąże się ta jednostka chorobowa utrudniają codzienne funkcjonowanie, dlatego należy zastosować odpowiednie leczenie w celu ustąpienia symptomów. Czy dieta bezglutenowa to jedyne wyjście, a może istnieje inna alternatywa?

W dzisiejszych czasach wzrasta zainteresowanie naturalnymi sposobami prewencji oraz leczenia chorób. Jednym z nich jest włączenie do diety pacjenta, a także osób z grupy ryzyka, naparów, syropów, owoców oraz suszonych liści morwy białej (Morus alba), którą stosowano już w starożytnych Chinach do leczenia dolegliwości różnego rodzaju. W wielu badaniach udowodniono wielokierunkowe działanie prozdrowotne liści, kory oraz owoców tej rośliny. Działania te obejmują m.in. właściwości: przeciwcukrzycowe, antyoksydacyjne, przeciwnowotworowe oraz przeciwmiażdżycowe.

Inhibitory enzymów trawiennych występują powszechnie w pożywieniu człowieka i zwierząt. Inhibitory te są zaliczane do czynników antyżywieniowych, jednak w pewnych sytuacjach ich wpływ na organizm może być pozytywny. Znajdują one zastosowanie w terapii otyłosci, cukrzycy typu 2, nowotworów, a także w prewencji zawałów i chorób sercowo-naczyniowych.

W obecnych czasach na sklepowych półkach możemy znaleźć mnogość produktów zero kalorii. Od napojów gazowanych, przez sosy, po makarony. Tak, właśnie taką nowością mogą cieszyć się konsumenci pragnący zrzucić zbędne kilogramy. Jakie cechy i możliwości zastosowania ma bezkaloryczny makaron? Skąd wywodzi się ten przysmak?

Żywność funkcjonalna nazywana jest również „środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego”. Do grupy tej zalicza się produkty żywnościowe, które wykazują udokumentowany, korzystny wpływ na jedną lub więcej funkcji organizmu (ponad efekt odżywczy), który to wpływ polega na poprawie stanu zdrowia oraz samopoczucia lub/ i zmniejszeniu ryzyka chorób dietozależnych. Produkty te mogą charakteryzować się między innymi działaniem wspierającym układy pokarmowy, krążenia czy poprawiającym odporność organizmu.  Wzbogacanie żywności w Polsce może mieć zarówno charakter obligatoryjny jak i dobrowolny. Producenci coraz częściej wzbogacają żywność w składniki, które występują w niej w śladowych ilościach lub nie występują wcale, gdyż działania te prowadzą do zwiększenia atrakcyjności produktu. Celem niniejszej publikacji jest przedstawienie przykładów żywności funkcjonalnej dostępnej na rynku oraz ich wpływ na organizm człowieka.

Mukowiscydoza jest chorobą genetyczną dziedziczoną autosomalnie recesywnie. W Polsce występuje z częstością około 1 na 5000 urodzeń. W 2009 roku wprowadzono testy przesiewowe noworodków, które mają 96% czułości. Rejestr Pacjentów Europejskiego Towarzystwa Mukowiscydozy ECFS gromadzi dane demograficzne i kliniczne od osób z mukowiscydozą wyrażających dobrowolną zgodę w Europie. Informacje są wykorzystywane do pomiaru, badania i porównywania aspektów mukowiscydozy i jego leczenia w krajach uczestniczących. Baza danych rejestru zawiera dane od ponad 48 000 zarejestrowanych osób z mukowiscydozą z 35 krajów [1]. Dzieci urodzone w XX w., niezależnie od kraju, miały bardzo małe szanse na przeżycie do wieku dorosłego, ze względu na brak skutecznych terapii. Chorzy z mukowiscydozą urodzeni w dwóch ostatnich dekadach XX wieku w krajach rozwiniętych mają obecnie o 50% większą szansę na życie do 50 lat [2].

Jak dowodzą hiszpańscy naukowcy, bogate w proantocyjanidyny ekstrakty z pestek winogron mogą chronić jelita przed zmianami spowodowanymi dietami wysokotłuszczową oraz wysokowęglowodanową.

Nietolerancję laktozy uważa się za jedną z najczęściej spotykanych nietolerancji pokarmowych. Jest to schorzenie bardzo rozpowszechnione na świecie.  W niektórych rejonach cierpi na nie nawet 100% danej populacji. W Europie częstość występowania wynosi od 2% w krajach skandynawskich do nawet 70% na południu kontynentu. W Polsce zaburzenie to rozpoznaje się u 17–37% dorosłych osób. Do nietolerancji laktozy dochodzi, gdy w organizmie brakuje laktazy - enzymu koniecznego do rozkładu cukru mlecznego. Wówczas po spożyciu mleka lub innych produktów zawierających laktozę pojawiają się dolegliwości ze strony układu pokarmowego do których zaliczają się: biegunki, bóle brzucha, uczucie przelewania w brzuchu, wzdęcia, nudności czy gazy. Jednym z zaleceń żywieniowych dla pacjentów cierpiących na niedobór laktazy jest zastąpienie mleka w codziennej diecie produktami takimi jak: jogurty, kefiry, maślanki i inne.  Niniejsza publikacja przedstawia znaczenie żywności fermentowanej w żywieniu osób z nietolerancją laktozy.

Wysiłki wielu naukowców skupiają się na poznaniu mechanizmów oddziaływania składników pokarmu na organizm człowieka. Umiejętność świadomego doboru pożywienia, w celu uzyskania określonej zmiany w organizmie jest niezwykle cenną wiedzą dla każdego konsumenta, dbającego o swoje ciało, zdrowie i samopoczucie. Jednym z prozdrowotnych składników żywności są probiotyki, które obecne w diecie mogą przyczynić się m.in. do zmniejszenia objawów alergii, wrzodów, infekcji dróg moczowo-płciowych czy zespołu jelita nadwrażliwego. Ich źródłem mogą być produkty spożywcze jak np. mleczne napoje fermentowane lub specjalnie przygotowane suplementy diety.

Właściwy wybór żywności jest kluczową umiejętnością wpływającą na stan zdrowia. Rozwój nauk o żywności i żywieniu zapoczątkował erę żywności funkcjonalnej (ang. functional food), przynoszącej mierzalne benefity zdrowotne. Wśród tego typu żywności wyróżnia się m.in. produkty probiotyczne, symbiotyczne i prebiotyczne. W publikacji omówiono pojęcie prebiotyku, indeksu prebiotycznego, źródła prebiotyków w diecie człowieka. Umieszczone w rozdziale „Znaczenie prebiotyków w diecie człowieka” omówienie ich właściwości wraz z przykładami pozwala na praktyczne wykorzystanie prebiotyków w spersonalizowanej dietoterapii.

W leczeniu nadwagi i otyłości kluczową rolę pełni edukacja żywieniowa i odpowiednio przygotowana dieta. Farmakologiczne wspomaganie leczenia nadwagi i otyłości powinno stanowić uzupełnienie procesu leczenia dietetycznego jedynie w szczególnych przypadkach. Obecnie najczęściej w leczeniu farmakologicznym wykorzystuje się środki będące inhibitorami enzymów pokarmowych (orlistat, akarboza). Jednakże podczas projektowania diet redukcyjnych należy zwrócić uwage na produkty zawierające w swym składzie związki wspomagające redukcję tkanki tłuszczowej jak np. rutyna, kwas chlorogenowy, kapsaicyna, genisteina.

Witania ospała (łac. Withania somnifera), indyjski żeń-szeń, ashwagandha… To nazwy niezwykłego zioła adaptogennego, stosowanego już od tysięcy lat w medycynie ajurwedyjskiej. Hindusi są zdania, że stanowi ona remedium na wiele chorób. Jej główną właściwością leczniczą jest regulacja gospodarki hormonalnej oraz wsparcie organizmu w walce ze stresem. Polecana szczególnie kobietom, jednak może być źródłem cennych składników także dla mężczyzn. Jest przedmiotem badań naukowców już od drugiej połowy lat 80. XX wieku.

Wszystkim doskonale znane są różne rodzaje i gatunki miodów, jak chociażby miody spadziowe pozyskiwane ze spadzi iglastej lub liściastej, miody nektarowe: wrzosowe, z facelii błękitnej, gryczane, wielokwiatowe oraz miody mieszane nektarowo-spadziowe. Wszystkie te miody cechują się różnymi właściwościami prozdrowotnymi, wynikającymi m. in. z rodzaju nektaru lub spadzi pobranej przez pszczoły. Są jednak rośliny, cechujące się właściwościami prozdrowotnymi, którymi pszczoły się nie interesują lub z których pobranie nektaru jest niemożliwe. Z tego względu, powstały ziołomiody – miody wytwarzane przez pszczoły z podanych im pożywek z różnych rodzajów ekstraktów roślinnych (pokrzywa, aloes czy brokuł) cechujące się właściwościami prozdrowotnymi, właściwymi dla tych roślin.

Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest długotrwałą, nawracająca, zapalną dermatozą o podłożu genetycznym, cechującą się wybitnie uporczywym świądem, suchością i łuszczeniem skóry, typowym dla danego wieku umiejscowieniem, charakterystycznymi zmianami morfologicznymi oraz współistnieniem innych  chorób atopowych. W Polsce na AZS choruje od ok. 4,7 % do 9,2% dzieci oraz 0,9-1,4% dorosłych. Jest ono jednym z najczęstszych chorób skóry wieku dziecięcego. Pierwsze jej objawy mogą także wystąpić po 50. roku życia. Wieloczynnikowa etiopatogeneza nie pozwala na określenie jednolitego schematu postępowania, a uczulać może prawie każdy pokarm, szczególnie z tzw. złotej ósemki alergenów. W publikacji omówiono 10. suplementów. Na uwagę zasługują: Eisenia arboreta i ostropest plamisty. Dermatitis atopica można zaliczyć do chorób psychosomatycznych, m.in. ze względu na  obecność u chorych tzw. triady objawów psychicznych oraz współwystępowanie wielu uciążliwych jednostek chorobowych (np. ADHD, padaczka, IBS).

Dla utrzymania zdrowych kości potrzebny jest nie tylko wapń, co jest nam stale powtarzane, ale także dwie witaminy: D i K. Czy aby na pewno oddziałują one jedynie na ludzki szkielet? Jakie są ich naturalne źródła oraz czy warto podjąć się ich suplementacji? Odpowiedzi znajdziesz w publikacji.

Z roku na rok ilość przypadków alergii pokarmowej wzrasta. W opracowaniu omówiono ogólnie mechanizm alergii pokarmowych IgE-zależnych. Przedstawiono również w bardzo ogólnym zarysie niezwykle złożoną symptomatologię alergii pokarmowych.

Oleje roślinne to produkty spożywcze powszechnie wykorzystywane zarówno w przemyśle jak i w kuchni. Najczęściej służą jako medium do smażenia, nośnik aromatu z przypraw jak również używane są do przygotowywania potraw np. sałatek. Ich różnorodny skład chemiczny, wynikający  m.in. z rodzaju surowca z których zostały pozyskane, jak również użytej do wydobycia metody, determinuje ich przeznaczenie (np. oleje do smażenia, sałatkowe), a także właściwości dietetyczne. W opracowaniu przedstawiono proces wytwarzania olejów roślinnych i ich ogólną charakterystykę, ze szczególnym uwypukleniem właściwości oleju rzepakowego, słonecznikowego, lnianego.

Otyłość jest związana ze zmianami w naszej florze bakteryjnej złożonej z bilionów mikroorganizmów zamieszkujących jelita. Mechanizm ten nie był jednak do końca poznany. W badaniu opublikowanym w czasopiśmie Nature, naukowcom pod przewodnictwem zespołu z Yale udało się ustalić, w jaki sposób zmiana mikroflory jelitowej prowadzi do otyłości.

Komosa ryżowa, inaczej nazywana quinoa, to pseudozboże z którym do czynienia mieli już nasi dziadkowie. Obecnie święci triumfy i coraz częściej możemy zobaczyć ją na sklepowych półkach. Jej imię rozsławił w 2013 roku projekt International Year of Quinoa (IYQ) [1], który miał na celu jej popularyzację. Uchodzi za superfood, gdyż wyróżnia się wieloma drogocennymi właściwościami na tle innych roślin.

Padaczka, inaczej nazywana epilepsją, to zespół objawów fizycznych i psychicznych charakteryzujący się przewlekłymi napadowymi zaburzeniami czynnościowymi ośrodkowego układu nerwowego. Zaliczana jest do najczęściej występujących chronicznych chorób OUN. Z epilepsją zmaga się w Polsce około 400 tysięcy ludzi i liczba ta z roku na rok rośnie.

W publikacji przedstawiono aktualne zalecenia żywieniowe oraz poglądy specjalistów na temat alternatywnych i niefarmakologicznych metod terapii padaczki u dzieci, osób dorosłych i kobiet karmiących. Wymieniono skutki uboczne stosowania diety ketogennej jako najczęściej rekomendowanej na świecie diety przez środowiska lekarskie. Ponadto przedstawiono prozdrowotne działanie wybranych substancji bioaktywnych roślin z rodziny selerowatych, między innymi: tymochinonu z czarnuszki siewnej i imperatoryny z anielskiego korzenia, które mogą przyczynić się do poprawy zdrowia epileptyków.

Mukowiscydoza (cystic fibrosis, CF) to choroba genetyczna, przewlekła, wpływająca na funkcjonowanie wielu układów i narządów w organizmie. Szacuję się, że mukowiscydoza występuje 1:2000-4000 urodzeń wśród rasy białej. Badania przesiewowe pod kątem mukowiscydozy u wszystkich noworodków są prowadzone od VI. 2009 roku. U ok. 70% chorych na CF stwierdza się niedożywienie. W leczeniu mukowiscydozy zaleca się stosowanie diety wysokoenergetycznej, wysokobiałkowej i wysokotłuszczowej. Ponadto, zalecana jest prawidłowo dobrana suplementacja diety. Suplementacja skupia się głównie na korygowaniu niedoborów witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, sodu oraz enzymów trawiennych. 

Fitosterole stanowią naturalny składnik błon komórkowych występujących w roślinach. Działanie stanoli i steroli roślinnych jest opisywane przez wiele badań naukowych. W odpowiedniej dawce wynoszącej od 1 do 3 g na dobę mogą wpływać na obniżenie poziomu frakcji LDL cholesterolu, obniżając jednocześnie ryzyko rozwoju chorób układu krążenia (miażdżycy, niedokrwiennej choroby serca) oraz ich powikłań klinicznych. Badania kliniczne wskazują na obniżenie frakcji cholesterolu LDL. Z uwagi na niedostateczną podaż fitosteroli przez osoby z chorobami układu sercowo-naczyniowego producenci wzbogacają produkty w stanole i sterole roślinne.
Do produktów fortyfikowanych fitosterolami należą: margarynowe tłuszcze do smarowania, majonez, sosy sałatkowe, mleczne przetwory (np. jogurty, sery dojrzewające, serki homogenizowane), muesli. Zwiększenie poziomu spożycia steroli oraz stanoli roślinnych może okazać się pomocne w uzyskaniu docelowych wartości cholesterolu frakcji LDL, co prowadzi do obniżenia ryzyka sercowo-naczyniowego zarówno w ramach prewencji pierwotnej, jak i wtórnej.  

Kamica nerkowa to poważna choroba, która dotyka coraz większą liczbę osób. Wzrost zachorowań na to schorzenie sprawia, iż zyskuje ona miano choroby cywilizacyjnej. Fitofarmaceutyki mogą być korzystne w terapii wspomagającej leczenie kamicy moczowej. Zasadnicza część z nich posiada bowiem właściwości antyoksydacyjne oraz hamujące wzrost kryształów szczawianu wapnia. Celem pracy było dokonanie przeglądu aktualnego piśmiennictwa oceniającego wpływ wybranych suplementów na powstawanie i rozwój kamicy nerkowej.