Wyszukiwanie artykułów

Nawyki żywieniowe człowieka zaczynają kształtować się już w okresie wczesnego dzieciństwa. Odstępstwa od zaleceń racjonalnej diety, popełniane przez najmłodszych utrwalają się i negatywnie wpływają na późniejszy sposób odżywiania. Niniejsza publikacja przedstawia główne błędy żywieniowe w grupie dzieci przedszkolnych powiązane między innymi z takimi aspektami jak: dobór produktów w diecie przedszkolaków, podjadanie, pory spożywania posiłków czy rodzaje napojów preferowane przez dzieci. Poruszono również zagadnienia dotyczące zasad racjonalnej diety oraz jej wpływu na rozwój przedszkolaków, charakterystyki odżywiana dzieci w wieku 3-6 lat oraz czynników środowiskowych mających wpływ na sposób żywienia najmłodszych.

Mleko jest cennym  źródłem witamin rozpuszczalnych w tłuszczach – A, D, E i K. Litr mleka pokrywa dzienne zapotrzebowanie człowieka w 25 % na beta-karoten oraz witaminę A, a w 10 % na D i E. Witaminy A, E i beta-karoten determinują odporność, regulują wzrost organizmu, warunkują rozwój komórek rozrodczych oraz biorą udział w procesie widzenia. Ponadto, mleko zawiera również witaminy rozpuszczalne  w wodzie, tj.: B₁, B₂, B₆, PP, B₁₂, kwas pantotenowy, witamina C czy biotyna. Dzięki kompozycji witamin z grupy B mleko przeciwdziała negatywnym wpływom środowiska zewnętrznego, spowodowanym przez metale ciężkie, chemikalia, toksyny czy spaliny.

Od września 2016 r. obowiązywać będzie nowe Rozporządzenie Ministra Zdrowia dotyczące żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w jednostkach systemu oświaty. Głównym celem rozporządzenia jest ochrona zdrowia dzieci i młodzieży oraz promowanie spożycia warzyw, owoców, żywności bogatej w wapń, a także nawyku picia wody. Zamierzeniem proponowanych rozwiązań jest również poszerzenie oferty żywieniowej sklepików szkolnych oraz uwzględnienie konieczności ograniczenia sprzedaży środków spożywczych zawierających znaczne ilości cukrów, tłuszczu oraz soli. Akt prawny, obliguje dyrektorów szkół, przedszkoli i innych placówek opiekuńczo-wychowawczych do stosowania wymagań zgodnie z aktualnymi normami żywienia dla populacji polskiej. Nadzór nad sposobem żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży powinien uwzględniać aspekt ilościowy m.in. ilość dostarczanej energii (kcal) i składników odżywczych (białka, tłuszczów, witamin itp.) oraz jakościowy, a więc odpowiedni dobór produktów podawanych w stołówkach.

Istnieje szereg metod pozwalających w mniejszym lub większym stopniu ocenić skład i budowę ciała człowieka. Do najbardziej popularnych zaliczyć można: pomiar masy ciała, badania antropometryczne (w skład których wchodzą chociażby pomiar wzrostu czy obwodów poszczególnych części ciała), wyliczanie wskaźnika BMI. Wymienione metody niosą ze sobą ryzyko błędu i nie pozwalają na uzyskanie szczegółowych informacji o stanie zdrowia pacjenta, kondycji jego ciała i parametrach. Rozwiązaniem powyższych problemów może okazać się metoda bioimpedancji elektrycznej, dzięki której uzyskuje się informacje o składzie ciała pacjenta, przez co łatwiej jest skomponować skuteczny plan żywieniowy i odpowiednią dietę [3]. Niniejsza publikacja charakteryzuje metodę BIA, przedstawia metodyke przeprowadzania pomiarów i ich interpretację.

Nie zawsze zwrot "szczupła sylwetka" jest synonimem dla dobrego wyglądu. Atrakcyjny i zdrowy wygląd determinuje wiele czynników. Jednym z nich jest zawartość tkanki tłuszczowej w organizmie. Jej ilość i rozmieszczenie zależy m.in. od wieku, płci, stylu życia. W artykule przedstawiono funkcje jakie pełni tkanka tłuszczowa w organizmie człowieka, scharakteryzowano rodzaje otyłości oraz zilustrowano różnice występujące w sylwetce kobiet i mężczyzn o różnej zawartości tkanki tłuszczowej.

Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest długotrwałą, nawracająca, zapalną dermatozą o podłożu genetycznym, cechującą się wybitnie uporczywym świądem, suchością i łuszczeniem skóry, typowym dla danego wieku umiejscowieniem, charakterystycznymi zmianami morfologicznymi oraz współistnieniem innych  chorób atopowych. W Polsce na AZS choruje od ok. 4,7 % do 9,2% dzieci oraz 0,9-1,4% dorosłych. Jest ono jednym z najczęstszych chorób skóry wieku dziecięcego. Pierwsze jej objawy mogą także wystąpić po 50. roku życia. Wieloczynnikowa etiopatogeneza nie pozwala na określenie jednolitego schematu postępowania, a uczulać może prawie każdy pokarm, szczególnie z tzw. złotej ósemki alergenów. W publikacji omówiono 10. suplementów. Na uwagę zasługują: Eisenia arboreta i ostropest plamisty. Dermatitis atopica można zaliczyć do chorób psychosomatycznych, m.in. ze względu na  obecność u chorych tzw. triady objawów psychicznych oraz współwystępowanie wielu uciążliwych jednostek chorobowych (np. ADHD, padaczka, IBS).

Niedawno zakończyła się konferencja prasowa pt. „Uważaj na ukrytą sól”, której organizatorem był Instytut Żywnosci i Żywienia w Warszawie. Dla naszej redakcji była ona inspiracją do rozowy z Panem profesorem Mirosławem Jaroszem, ekspertem w dziedzinie żywienia człowieka i jednocześnie dyrektorem IŻŻ.

Jednym z podstawowych składników codziennej, prawidłowej diety człowieka są produkty mleczarskie. Produkty te, mogą skrajnie różnić się składem chemicznym, wartością odżywczą, właściwościami funkcjonalnymi. Dlatego też,  prawidłowo zbilansowana dieta to nie tylko obecność dowolnego produktu mleczarskiego ale i również ich poprawny dobór pod względem jakościowym i funkcyjnym. W artykule scharakteryzowano takie główne produkty jak: mleko spożywcze (pasteryzowane, UHT, ESL), jogurt, kefir, mleko zsiadłe, sery podpuszczkowe dojrzewające, sery twarogowe i sery topione.

Nadciśnienie tętnicze w karajach Europy Zachodniej dotyczy 15-30% populacji dosrosłych osób. Patogeneza tego zjawiska jest złożona ale jdnym z czynników wspomagających leczenie nadciśnienia jest odpowiednio zbilansowana dieta. W opracowaniu przedstawiono patogenezę i symptomatologię nadciśnienia tętniczego. Zamieszczono również praktyczne wskazówki dotyczące, jednego z wielu możliwych wariantów postępowania dietetycznego.

Przestrzeganie zasad prawidłowego żywienia w tym zapewnienie odpowiedniej podaży składników mineralnych i witamin powinno być traktowane jako integralna część terapii. Dieta w szpitalu powinna spełniać wysokie standardy żywienia, oraz dostarczać wszystkich niezbędnych składników, ponieważ niedobory mogą wywołać poważne konsekwencje zdrowotne. Diety szpitalne na terenie Polski od lat wzbudzają liczne kontrowersje. Wiele placówek nie spełnia zasad racjonalnego żywienia, potrawy są nieadekwatne do stanu zdrowia pacjenta, przyrządzane są z produktów niskiej jakości. W konsekwencji może to prowadzić do pogłębienia niedożywienia wśród pacjentów co negatywnie wpływa na przebieg leczenia i wydłuża czas hospitalizacji [1].

Celem pracy był przegląd aktualnych wyników prac badawczych i ocena realizacji zapotrzebowania na witaminę C i wapń w dietach szpitalnych na terenie Polski w odniesieniu do norm Instytutu Żywności i Żywienia.

Celiakia to inaczej choroba trzewna dotykająca 0,5-2,5% populacji na całym świecie. Charakteryzuje się reakcją ze strony układu pokarmowego w odpowiedzi na gluten, białko obecne w wielu zbożach. Problemy, z którymi wiąże się ta jednostka chorobowa utrudniają codzienne funkcjonowanie, dlatego należy zastosować odpowiednie leczenie w celu ustąpienia symptomów. Czy dieta bezglutenowa to jedyne wyjście, a może istnieje inna alternatywa?

Mukowiscydoza to choroba najczęściej występująca w populacji kaukaskiej, uwarunkowana genetycznie. Jest chorobą przewlekłą wielonarządowa, nieuleczalną o autosomalnym recesywnym trybie dziedziczenia. Jest to wywołane mutacją genu kodującego białko błonowe, które stanowi kanały jonowe zależy to od uwodnienia wydzieliny gruczołów nabłonkowych. Łączna liczba aktualnie opisanych oraz skatalogowanych mutacji genu CFTR wynosi ponad 1900. Wczesna diagnostyka choroby, związana z wprowadzeniem od 2009 r. ogólnokrajowych badań przesiewowych oraz stały postęp medycyny, niosą nadzieję na wydłużenie życia polskich chorych z mukowiscydozą.

Przy mukowiscydozie mogą objawy występować takie jak: choroba refleksowa przełyku, choroby wątroby, niedrożność smółkowa, cukrzyca, zaburzenia gęstości masy kości, kamica nerkowa, zaburzenia płodności oraz zmiany w układzie sercowo-naczyniowym. Choroby te mogą znacząco pogorszyć, i tak już niepomyślne, rokowanie w mukowiscydozie [1].

Hiperprolaktynemia jest istotnym wskaźnikiem klinicznym świadczącym o możliwych zaburzeniach patologicznych, do których należą guzy jak prolaktynoma, ale także występuje jako skutek uboczny niedoczynności tarczycy. Środki farmakologiczne, szczególnie przeciw psychotyczne mogą modulować stężenie prolaktyny. Wysoki poziom prolaktyny obejmuje również fizjologiczne zmiany zachodzące w organizmie, do których należą: ciąża czy karmienie piersią lub też wysiłek fizyczny.  Jakie przyczyny objawiają się wysokim stężeniem prolaktyny? Czy niepokalanek pospolity jest w stanie obniżyć jej poziom i zapobiec objawom? W poniższym artykule zostaną podane odpowiedzi na postawione pytania.

W związku z postępującą medycyną, wynalezieniem leków na wiele doskwierających schorzeń i dolegliwości, życie ludzi znacząco się wydłużyło. Światowa Organizacja Zdrowia (World Health Organization - WHO) przypuszcza, że w roku 2050 osoby w wieku powyżej 60 lat będą stanowiły 22% całej populacji na świecie – co daje dwukrotnie większą liczbę osób niż aktualnie (WHO, 2015b). Starzenie się organizmu jest procesem długotrwałym i postępującym pomimo woli człowieka. Wpływa ono m.in. na obniżenie się zdolności do przyswajania przez organizm składników odżywczych i witamin. (Remond i wsp., 2015). Witamina D jest wytwarzana zarówno poprzez syntezę podskórną w związku z promieniowaniem słonecznym jak i poprzez spożywanie produktów bogatych w tę witaminę m.in. tłuste ryby, jaja, mleko i jego przetwory (Olędzka, 2013). Warto zwrócić uwagę, że promieniowanie słoneczne w naszej szerokości geograficznej w okresie jesienno – zimowym (od września do marca) jest znikome, a osoby starsze często również unikają lub nie są w stanie ze względu na istniejące choroby przebywać na świeżym powietrzu. Ponadto warto zauważyć, że dieta osób starszych jest przeważnie uboga w produkty obfitujące w witaminę D. Spowodowane jest to głównie czynnikami ekonomicznymi, gdyż tłuste ryby są stosunkowo drogim produktem spożywczym oraz są trudne w spożywaniu ze względu na ości. Dlatego warto zwrócić uwagę na problem z dostarczeniem odpowiedniej ilości witaminy D u osób starszych, gdyż ilość przyjmowanej witaminy do organizmu seniora nie jest duża, a dodatkowo ze względu na procesy fizjologiczne jakie zachodzą w jego organizmie nie jest ona absorbowana stuprocentowo.

Nadwaga i otyłość, a także cukrzyca typu 2 oraz zespół metaboliczny - to jedne z niechlubnych następstw nadmiernego spożycia sacharozy i cukrów prostych. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) w 2020 roku zamierza wydać opinię dotyczącą dziennego spożycia różnego rodzaju cukrów będących dodatkiem przygotowywanych potraw bądź składnikiem przetworzonej żywności. Analiza ma na celu wspieranie państw członkowskich UE w kreowaniu dietetycznych zaleceń i  wytycznych.

Instytut Żywności i Żywienia w Warszawie przygotował i opublikował nową piramidę żywieniową, która teraz nosi nazwę "Piramida Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej". Na pierwszy rzut oka widać kilka zasadniczych zmian z których najważniejszą jest awans owoców i warzyw na najważniejsze miejsce.

Przyprawy towarzyszyły ludziom od najdawniejszych czasów. Kiedyś były bardzo cenionym towarem przetargowym. W późniejszych czasach wykorzystywane były głównie do potraw w celu nadania im charakterystycznego smaku i aromatu. Jedną z najstarszych przypraw, która do dziś gości w naszych domach jest pieprz. Ta roślina posiada cenną substancję - piperynę, która nie tylko odpowiada za ostry smak pieprzu, ale jak wykazały badania - znacznie poprawia biodostępność wielu substancji.

Oliwa z oliwej jest jednym z najpopularniejszych olejów jadalnych w Europie. Jej skład i właściwości są cenione od wieków. Najczęściej olej z miazgi oliwnej pozyskuje się na drodze hydraulicznego tłoczenia lub wirowania. Ekstrakcję rozpuszzcalnikiem stosuje się w celu wydobycia resztek oleju z miazgi, który następnie poddaje się rafinacji, co wpływa zmniejszenie właściwości prozdrowotnych tego oleju. Natomiast włączenie do diety człowieka oliwy z oliwek, pochodzącej z pierwszego tłoczenia, niesie ze sobą wiele korzyści, m.in. hamowanie rozwój miażdżycy tętnic, obniżenie stężenia złego cholesterolu w surowicy krwi, zmniejszenie ryzyka  cukrzycy, otyłości, nadciśnienia tętniczego, a także wystąpienia raka piersi u kobiet.

Nietolerancję laktozy uważa się za jedną z najczęściej spotykanych nietolerancji pokarmowych. Jest to schorzenie bardzo rozpowszechnione na świecie.  W niektórych rejonach cierpi na nie nawet 100% danej populacji. W Europie częstość występowania wynosi od 2% w krajach skandynawskich do nawet 70% na południu kontynentu. W Polsce zaburzenie to rozpoznaje się u 17–37% dorosłych osób. Do nietolerancji laktozy dochodzi, gdy w organizmie brakuje laktazy - enzymu koniecznego do rozkładu cukru mlecznego. Wówczas po spożyciu mleka lub innych produktów zawierających laktozę pojawiają się dolegliwości ze strony układu pokarmowego do których zaliczają się: biegunki, bóle brzucha, uczucie przelewania w brzuchu, wzdęcia, nudności czy gazy. Jednym z zaleceń żywieniowych dla pacjentów cierpiących na niedobór laktazy jest zastąpienie mleka w codziennej diecie produktami takimi jak: jogurty, kefiry, maślanki i inne.  Niniejsza publikacja przedstawia znaczenie żywności fermentowanej w żywieniu osób z nietolerancją laktozy.

W dniach 24-25 listopada 2015 roku, na terenie Targów Lublin, zostanie zorganizowana druga edycja Private Label Show, czyli nowoczesnych targów business to business dedykowanych profesjonalistom z branży marek własnych. Celem realizacji imprezy jest stworzenie przyjaznej biznesowi przestrzeni umożliwiającej nawiązywanie relacji handlowych.

Polacy mogą korzystać z nowego źródła profesjonalnej wiedzy na temat żywienia, żywności i zdrowego stylu życia, a mianowicie Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej. Instytut Żywności i Żywienia, z którego inicjatywy powstało, zachęca do odwiedzenia jego strony internetowej: www.ncez.pl.