Wyszukiwanie artykułów

Piwo jest jednym z najstarszych napojów alkoholowych na świecie. Jego proces wytwarzania przez setki, tysiące lat zmieniał się, był udoskonalany. Obecnie większość technologii składa się z kilku zasadniczych etapów jak: słodowanie, zacieranie słodu, warzenie, fermentacja i dojrzewanie. W niniejszym opracowaniu w skrócie scharakteryzowano najważniejsze etapy wytwarzania piwa.

Piwo to najczęściej kupowany napój alkoholowy na świecie. Każdego roku na świecie spożywanych jest około 130 miliardów litrów piwa. Napój ten dominuje nie tylko w rankingu na najbardziej popularny trunek świata, ale również na najbardziej zróżnicowany. Słowo „piwo” odpowiada setkom receptur i stylów. Obejmuje sobą wręcz odmienne napoje, od ciemnych i gęstych piw tzw. „stout” po orzeźwiające i cierpkie piwa typu lager. Nie można zapomnieć również o ogromnej liczbie specjalnych trunków, czyli piw przygotowywanych z dodatkiem najróżniejszych składników, ziół i przypraw. Dlatego też, w pracy dokonano ogólnego przeglądu najczęściej używanych surowców i dodatków w procesie wytwarzania piwa.

O dobrym stanie zdrowia człowieka decyduje w znacznym stopniu racjonalne odżywianie się i jest ono jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego. Tłuszcze są bardzo istotnym elementem diety, przy czym ważna jest zarówno ich ilość jak i jakość. Przyjmuje się, że tłuszcze powinny dostarczać 25-30% energii w racji pokarmowej, w tym nasycone kwasy tłuszczowe nie powinny dostarczać więcej niż 10% energii. Należy również zadbać o prawidłowy stosunek kwasów tłuszczowych nasyconych do nienasyconych jak i kwasów omega-3 do omega-6.

Pomidor obok witaminy C, E i potasu zawierają jeszcze dwa bardzo cenne pod wzgledem żywieniowym składniki, a mianowicie  β-karoten i likopen. Spożywanie produktów bogatych w likopen, a do nich należą pomidory działa ochronnie przed takimi nowotworami jak np. rak prostaty, piersi. Likopen obniża ryzyko zawału mięśnia sercowego, wystąpienia choroby wieńcowej, a także zapobiega rozwojowi miażdżycy. W Polsce jednym z najlepszych i łatwodostępnych źródeł likopenu są pomidory, a jeszcze lepszym - sok pomidorowy. Jednak  niedoścignionym rekordzistą pod względem zawartości likopenu jest owoc Gac.

W obecnych czasach odżywianie to nie tylko zaspokojenie głodu ale także możliwość wpływania na stan zdrowia. Żywność o zaprogramowanych właściwościach prozdrowotnych, nazywana żywnością funkcjonalną, spożywana jest przez świadomych konsumentów w celu uzyskania określonych profitów zdrowotnych. Przykładem mogą być produkty probiotyczne, zawierające specjalnie wyselekcjonowane i przebadane żywe kultury bakterii jelitowych. Bakterie te mają zdolność do przejściowej lub trwałej kolonizacji przewodu pokarmowego człowieka i oddziaływania na jego zdrowie. W publikacji przedstawiono aktualny stan wiedzy na temat probiotyków, począwszy do definicji, aż po metodologię badań szczepów potencjalnie probiotycznych. Omówiono również naturalną mikroflorę przewodu pokarmowego, znaczenie probiotyków w diecie oraz ich źródła pokarmowe. Poruszono również zagadnienia bezpieczeństwa stosowania probiotyków w diecie człowieka.

Mleko jest cennym  źródłem witamin rozpuszczalnych w tłuszczach – A, D, E i K. Litr mleka pokrywa dzienne zapotrzebowanie człowieka w 25 % na beta-karoten oraz witaminę A, a w 10 % na D i E. Witaminy A, E i beta-karoten determinują odporność, regulują wzrost organizmu, warunkują rozwój komórek rozrodczych oraz biorą udział w procesie widzenia. Ponadto, mleko zawiera również witaminy rozpuszczalne  w wodzie, tj.: B₁, B₂, B₆, PP, B₁₂, kwas pantotenowy, witamina C czy biotyna. Dzięki kompozycji witamin z grupy B mleko przeciwdziała negatywnym wpływom środowiska zewnętrznego, spowodowanym przez metale ciężkie, chemikalia, toksyny czy spaliny.

Herbata z mięty pieprzowej cieszy się popularnością od wieków, ze względu na swoje dobroczynne właściwości, uśmierzanie bólów brzucha czy lecznicze inhalacje w celu udrożnienia dróg oddechowych. Już starożytni Rzymianie wierzyli, że mięta pobudza umysł. Jednak obecne badania biorą pod uwagę nawet skomplikowane jednostki chorobowe. Jedną z nich jest zespół policystycznych jajników (ang. policystic ovary syntrome, PCOS). Jak herbata miętowa wpływa na PCOS? Czy redukuje objawy związane z tym schorzeniem? Tego dowiesz się w poniższym artykule.

Istnieje szereg metod pozwalających w mniejszym lub większym stopniu ocenić skład i budowę ciała człowieka. Do najbardziej popularnych zaliczyć można: pomiar masy ciała, badania antropometryczne (w skład których wchodzą chociażby pomiar wzrostu czy obwodów poszczególnych części ciała), wyliczanie wskaźnika BMI. Wymienione metody niosą ze sobą ryzyko błędu i nie pozwalają na uzyskanie szczegółowych informacji o stanie zdrowia pacjenta, kondycji jego ciała i parametrach. Rozwiązaniem powyższych problemów może okazać się metoda bioimpedancji elektrycznej, dzięki której uzyskuje się informacje o składzie ciała pacjenta, przez co łatwiej jest skomponować skuteczny plan żywieniowy i odpowiednią dietę [3]. Niniejsza publikacja charakteryzuje metodę BIA, przedstawia metodyke przeprowadzania pomiarów i ich interpretację.

Wraz z wiekiem zmienia się zapotrzebowanie na poszczególne mikro i makroelementy. Skład diety powinien być dostosowany do indywidualnych potrzeb i opierać się na takich cechach jak m.in. wiek, płeć, masa ciała i aktywność fizyczna. W realiach Domów Pomocy Społecznej dostosowanie diety do indywidualnych potrzeb jest w znacznym stopniu ograniczone.
Cel. Analiza jakościowo-ilościowa diety Domu Pomocy Społecznej z uwzględnieniem stanu odżywienia pensjonariuszy tejże placówki.
Materiały i metody. Materiał stanowił dekadowy jadłospis ograniczony do trzech losowo wybranych dni. Badanie przeprowadzono na grupie 30 pensjonariuszy Domu Pomocy Społecznej, w wieku 68-84 lat (75,9 ± 4,16) obojga płci. Rozpoznanie i ocenę stanu odżywienia oparto o obliczony wskaźnik masy ciała BMI według klasyfikacji WHO oraz wskaźnik należnej masy ciała – NMC, wyznaczony według wzoru Lorentza. Do oceny sposobu żywienia wykorzystano specjalnie przygotowany kwestionariusz ankiety.
Wyniki. Wartość kaloryczna spożywanych produktów wynosiła średnio 2054 kcal (dieta podstawowa), 1469 kcal (dieta łatwostrawna), 1781 kcal (diety cukrzycowa). W zależności od diety udział poszczególnych substratów w dostarczaniu energii wynosił dla białek 14,1-19%, dla tłuszczów 30,4-39,7%, dla węglowodanów 42,2-50,6%. Wykazano, że 43,3% pensjonariuszy cierpi na nadwagę, a 23,3% na otyłość I stopnia. 80% badanych spożywa dodatkowe, samodzielnie przygotowane posiłki. Nadwaga występowała częściej u mężczyzn, a otyłość I stopnia u kobiet. Średnia różnica pomiędzy obecną masą ciała a NMC wynosiła 16,08±11,36 kg.
Wnioski. Wykazano, że większość pensjonariuszy DPS cierpi na nadwagę lub otyłość. Takiemu stanowi rzeczy może sprzyjać niska różnorodność podawanych posiłków oraz samodzielne spożywanie pokarmów, w tym słodyczy.

Nawyki żywieniowe człowieka zaczynają kształtować się już w okresie wczesnego dzieciństwa. Odstępstwa od zaleceń racjonalnej diety, popełniane przez najmłodszych utrwalają się i negatywnie wpływają na późniejszy sposób odżywiania. Niniejsza publikacja przedstawia główne błędy żywieniowe w grupie dzieci przedszkolnych powiązane między innymi z takimi aspektami jak: dobór produktów w diecie przedszkolaków, podjadanie, pory spożywania posiłków czy rodzaje napojów preferowane przez dzieci. Poruszono również zagadnienia dotyczące zasad racjonalnej diety oraz jej wpływu na rozwój przedszkolaków, charakterystyki odżywiana dzieci w wieku 3-6 lat oraz czynników środowiskowych mających wpływ na sposób żywienia najmłodszych.

Codzienna dieta powinna dostarczać organizmowi odpowiednią ilość składników odżywczych. Obok tych składników ważną funkcję żywieniową spełnia błonnik pokarmowy, który jest nietrawiony i niewchłaniany z przewodu pokarmowego. Związek ten wywiera pozytywny wpływ na niektóre metaboliczne i fizjologiczne procesy zachodzące w organizmie. Dieta bogata w błonnik pokarmowy odgrywa ważna rolę w zapobieganiu i w leczeniu chorób układu pokarmowego, krwionośnego, cukrzycy, nowotworów jelita grubego, kamicy nerkowej, hemoroidów i zaburzeń przemiany materii. W artykule przedstawiono pojęcie błonnika pokarmowego, jego główne źródła z podziałem na błonnik rozpuszczalny i nierozpuszczalny oraz jego wpływ na zdrowie człowieka.

Nadwaga i otyłość stanowią ważny problem zdrowotny. Często mówi się o epidemii otyłości, bo problem ten z roku na rok dotyka coraz większej populacji ludzi. Otyłość i nadwaga może prowadzić do wystąpienia wielu schorzeń jak np. cukrzyca typu 2, kamica żółciowa, zespół bezdechu sennego, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia hormonalne. Etiologia otyłości jest złożona, a do głównych czynników wpływających na jej rozwój zaliczamy czynniki środowiskowe,  genetyczne, metaboliczne, a także psychologiczne.

Grzyby dziko rosnące postrzegane są jako pozbawiony wartości odżywczej ale aromatyczny i smaczny składnik potraw. W ostatnich latach zwraca się coraz większą uwagę na właściwości owocników grzybów dziko rosnących. Wykazują one między innymi działanie: przeciwnowotworowe (Busch i in., 2008), przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, (Chun-chao  i in., 2011), przeciwutleniające (Rajewska i in., 2005) oraz pomagające w walce z chorobami układu sercowo – naczyniowego (Mattila i in., 2001). Mimo, iż grzyby występują sezonowo, od czerwca do października, to warto zaopatrywać się w nie również w okresie kiedy nie możemy pozyskać ich w postaci świeżej.

Tarczyca jest bardzo ważnym narządem wpływającym na odpowiednie funkcjonowanie wielu układów. Choroby tarczycy stały się istotnym problemem XXI wieku, a niedoczynność tarczycy zaliczana jest do jednych z najczęstszych chorób przewlekłych wśród kobiet. Przyczyny zaburzenia są różne w zależności od pierwotnej lub wtórnej formy niedoczynności i mogą obejmować np. niedobór jodu w diecie, chorobę Hashimoto bądź uszkodzenie przysadki. Niedoczynność tarczycy manifestuje się niską tolerancją zimna, łamliwymi paznokciami, zaparciami, dodatkowymi kilogramami, uczuciem niepokoju, ospałością i obrzękami twarzy. Oprócz farmakoterapii wdrożonej przez endokrynologa warto zadbać o prawidłową i dobrze zbilansowaną dietę. Powinna obfitować w wiele składników mineralnych z wyszczególnieniem cynku, selenu, jodu i żelaza. Przedstawione składniki wspomagają tarczycę w wytwarzaniu hormonów oraz jej prawidłowej pracy poprawiając komfort życia pacjenta z niedoczynnością.

W efekcie procesu starzenia się dochodzi do wystąpienia w organizmie człowieka szeregu zmian fizjologicznych. Masa mięśniowa oraz beztłuszczowa masa ciała ulegają zmniejszeniu. Regularne wykonywanie ćwiczeń fizycznych nie jest w stanie zatrzymać spadku siły mięśni, jednak pozwala na dłuższe utrzymanie sprawności i samodzielności.
Cel. Ocena wydolności fizycznej osób starszych przebywających w Domu Pomocy Społecznej w zależności od masy ciała i płci.
Materiały i metody. Badanie przeprowadzono na grupie 30 pensjonariuszy Domu Pomocy Społecznej, w wieku 68-84 lat (75,9 ± 4,16) obojga płci. 10 osób miało prawidłową masę ciała, 13 nadwagę, a 7 otyłość I stopnia. U wszystkich osób z otyłością występowało nadciśnienie tętnicze i miażdżyca. Ocena wydolności fizycznej oparta została o sześciominutowy test marszu. Badane osoby określały swój poziom wysiłku za pomocą zmodyfikowanej skali Borga (20-stopniowej).
Wyniki. Sześciominutowy test marszu ukończyło 28 osób. Wraz ze wzrostem wartości współczynnika BMI rosła wartość wszystkich przeprowadzonych pomiarów, poza wartością pomiaru tętna przed testem. Średni przebyty dystans przez osoby z prawidłową masą ciała był o około 6% większy w stosunku do osób z nadwagą i o 30% większy w stosunku do osób z otyłością.
Wnioski. Czynnikiem w istotny sposób wpływającym na wydolność fizyczną osób przebywających w DPS jest współczynnik BMI, wraz z wzrostem, którego następował spadek wydolności fizycznej. U osób z otyłością występowało wyższe ciśnienie krwi, a powrót do prawidłowego tętna był wolniejszy niż u osób z prawidłową masą ciała lub nadwagą.

Produkty mleczne cieszą się dużym zainteresowaniem wśród konsumentów, w tym również preferujących żywność ekologiczną. Ekożywność stanowi alternatywę w stosunku do żywności konwencjonalnej, niejednokrotnie zawierającej liczne substancje dodatkowe. Produkcji żywności ekologicznej, w tym również produktów mlecznych, przyświeca idea stosowania surowców pozyskiwanych w certyfikowanych gospodarstwach ekologicznych, ograniczania do minimum używania dodatków do żywności, a także wykorzystywania naturalnych metod przetwarzania. W Polsce ekologiczne produkty mleczne dostarczane są na rynek zarówno przez firmy krajowe, jak i zagraniczne. Asortyment jest coraz bardziej szeroki. Polscy konsumenci szczególnie powinni zainteresować się żywnością ekologiczną wytwarzaną przez lokalnych producentów.

Nietolerancję laktozy uważa się za jedną z najczęściej spotykanych nietolerancji pokarmowych. Jest to schorzenie bardzo rozpowszechnione na świecie.  W niektórych rejonach cierpi na nie nawet 100% danej populacji. W Europie częstość występowania wynosi od 2% w krajach skandynawskich do nawet 70% na południu kontynentu. W Polsce zaburzenie to rozpoznaje się u 17–37% dorosłych osób. Do nietolerancji laktozy dochodzi, gdy w organizmie brakuje laktazy - enzymu koniecznego do rozkładu cukru mlecznego. Wówczas po spożyciu mleka lub innych produktów zawierających laktozę pojawiają się dolegliwości ze strony układu pokarmowego do których zaliczają się: biegunki, bóle brzucha, uczucie przelewania w brzuchu, wzdęcia, nudności czy gazy. Jednym z zaleceń żywieniowych dla pacjentów cierpiących na niedobór laktazy jest zastąpienie mleka w codziennej diecie produktami takimi jak: jogurty, kefiry, maślanki i inne.  Niniejsza publikacja przedstawia znaczenie żywności fermentowanej w żywieniu osób z nietolerancją laktozy.

Tarczyca jest bardzo ważnym narządem wpływającym na odpowiednie funkcjonowanie wielu układów. Choroby tarczycy stały się istotnym problemem XXI wieku, a niedoczynność tarczycy zaliczana jest do jednych z najczęstszych chorób przewlekłych wśród kobiet. Przyczyny zaburzenia są różne w zależności od pierwotnej lub wtórnej formy niedoczynności i mogą obejmować np. niedobór jodu w diecie, chorobę Hashimoto bądź uszkodzenie przysadki. Niedoczynność tarczycy manifestuje się niską tolerancją zimna, łamliwymi paznokciami, zaparciami, dodatkowymi kilogramami, uczuciem niepokoju, ospałością i obrzękami twarzy. Oprócz farmakoterapii wdrożonej przez endokrynologa warto zadbać o prawidłową i dobrze zbilansowaną dietę. Powinna obfitować w wiele składników mineralnych z wyszczególnieniem cynku, selenu, jodu i żelaza. Przedstawione składniki wspomagają tarczycę w wytwarzaniu hormonów oraz jej prawidłowej pracy poprawiając komfort życia pacjenta z niedoczynnością.

Mleko stanowi cenne źródło białek, do których zaliczana jest przede wszystkim kazeina i białka serwatkowe. Składniki te odznaczają się licznymi właściwościami korzystnie wpływającymi na zdrowie. Są źródłem niezbędnych aminokwasów warunkujących prawidłowy wzrost i rozwój organizmu. Ponadto, wykazują właściwości przeciwwirusowe, przeciwbakteryjne, przeciwpasożytnicze, przeciwzapalne, antykancerogenne czy immunomodulacyjne. Białka serwatkowe charakteryzują się o wyższą o około 40% wartością biologiczną w porównaniu z kazeiną.

Mleko jest pierwszym pokarmem człowieka, zawiera szereg niezbędnych składników pokarmowych, które jest w stanie przyswoić noworodek, a bez których niemożliwe jest jego przeżycie i rozwój [18]. W Polsce, w związku z dwukrotnie niższym (188 l/mieszkańca, IERiGŻ-PIB, 2010) niż w krajach zachodniej Europy spożyciem produktów mlecznych, coraz częściej pojawiają się akcje promujące picie mleka typu „Pij mleko, będziesz wielki” czy „Szklanka mleka”. Z tego ostatniego programu korzysta już 2,5 mln dzieci i młodzieży szkolnej [7]. W artykule przedstawiono wartość odżywczą i charakterystykę mleka różnych gatunków zwierząt i człowieka.

Rolnictwo ekologiczne stanowi jedną z najszybciej rozwijających się gałęzi rolnictwa na świecie, a zwłaszcza w Unii Europejskiej. Z roku na rok dostępna jest także coraz większa paleta ekologicznych produktów spożywczych. Dlatego też, ważna jest wiedza na temat ekologicznej uprawy roślin, hodowli zwierzą i wytwarzania produktów ekologicznych. Wiedza ta pozwoli na świadomy wybór dobrych jakościowo produktów. W niniejszym opracowaniu zdefiniowano rolnictwo ekologiczne i zarysowano jego uwarunkowania prawne i społeczne.

Celiakia uważana jest za jedną z najczęstszych nietolerancji pokarmowych, wynikającą z wrodzonej nietolerancji glutenu. Do niedawna uznawano tę chorobę za schorzenie małych dzieci, stosunkowo rzadko występującą w wieku dorosłym. W ostatnich latach obraz kliniczny celiakii zmienił się, a badania wykazują na wzrost zapadalności na chorobę wśród osób dorosłych, najczęściej między 30 a 50 rokiem życia. Postać objawów choroby jest różna, co utrudnia wczesną diagnostykę. W 90% przypadków objawy są niespecyficzne, będące efektem złego wchłaniania składników odżywczych przez organizm. Szacuje się że ok. 2,5 mln ludzi w Europie choruje na celiakię, w tym bezobjawowa postać występuje z częstością 1:100 do 1:300, a objawowa 1:3345. Celiakia występuje głównie u osób rasy białej, częściej u kobiet niż mężczyzn (w proporcji 2:1).

   Wzrastające zapotrzebowanie na żywność przetworzoną sprzyja szybkiemu rozwojowi badań związanych z poszukiwaniem technologii pozwalających na zachowanie w jak największym stopniu cennych właściwości surowca. Również twarde reguły rynku i wymagania konsumenta decydują o tym, że produkty niepełnowartościowe o niewłaściwym smaku, barwie, złej konsystencji, czy nienaturalnym zapachu, nie znajdują nabywcy. Naprzeciw tym wymaganiom wychodzi suszenie sublimacyjne (liofilizacja).

Kasze należą do produktów zbożowych o wysokich walorach odżywczych, bogatych w błonnik, przyswajalne węglowodany złożone, witaminy i sole mineralne. Stanowią ważny element diety Polaków. Są spożywane jako danie główne, jako dodatek do zup lub na słodko, jako deser. Biorąc pod uwagę prozdrowotne działanie kaszy na organizm ludzki w każdym wieku życia, organizowanych jest wiele spotkań i programów promujących ten cenny produkt w żywieniu człowieka.

Celem badań była analiza stanu wiedzy na temat kasz, częstotliwości i formy w jakiej jest spożywana, głównie w gospodarstwach domowych prowadzonych przez młode matki. Badania potwierdzają docenianie walorów odżywczych, wzrost udziału w menu kasz z odmian roślin dziko rosnących, technik ich przyrządzania oraz udziału w żywieniu dzieci.

Drobnoustroje mogą żyć tylko w określonych warunkach środowiskowych. Mimo, iż odznaczają się dużymi zdolnościami przystosowawczymi swego metabolizmu do warunków środowiskowych to jednak optymalne i pożądane efekty hodowli drobnoustrojów uzyskuje się w ściśle określonych warunkach. W opracowaniu omówiono ogólnie zapotrzebowanie pokarmowe drobnoustrojów (woda, źródła węgla i azotu, podstawowe związki mineralne) jak i warunki hodowli (pH, temperaturę).

Żywność ekologiczna cieszy się rosnącym zainteresowaniem wśród konsumentów, którzy coraz częściej zwracają uwagę na jakość produktów spożywczych. Stosunkowo wygórowana cena artykułów oznaczonych przypisem „bio” lub „eko” jest rekompensowana przez wyższą jakość takich produktów oraz nierzadko lepsze walory organoleptyczne (smak, zapach) w stosunku do ich odpowiedników wytwarzanych przemysłowo. Wpływa na to fakt, iż proces produkcji artykułów ekologicznych podlega kontroli na każdym z kolejnych etapów. Należy zaznaczyć, iż mnogość wiadomości oraz nieufność do deklaracji niektórych producentów powodują problemy z prawidłowym oddzieleniem produktów ekologicznych od ich konwencjonalnych odpowiedników. 

W publikacji zdefiniowano pojęcie żywności ekologicznej, przedstawiono walory żywności ekologicznej, regulacje prawne, sposoby znakowania, wymagania dotyczące importu produktów ekologicznych oraz sposoby kontroli i certyfikacji. Ponadto scharakteryzowano polski i europejski rynek żywności ekologicznej z uwzględnieniem poziomu cen żywności ekologicznej.

W 2013 roku matki chorujące na cukrzycę typu 1 lub typu 2 urodziły ok. 4,3 miliona dzieci. Cukrzyca typu 1 lub typu 2 stanowi wysokie ryzyko powikłań płodwych zarówno dla płodu jak i dla kobiety ciężarnej. W publikacji omówiono klasyfikacje, epidemiologię i patogenezę cukrzycy typu 1, wpływ cukrzycy na przebieg ciąży, jak również, powikłania płodowe (makrosomia płodu, zespół zaburzeń oddychania, wady wrodzone, zespół regresji krzyżowej).

Właściwy wybór żywności jest kluczową umiejętnością wpływającą na stan zdrowia. Rozwój nauk o żywności i żywieniu zapoczątkował erę żywności funkcjonalnej (ang. functional food), przynoszącej mierzalne benefity zdrowotne. Wśród tego typu żywności wyróżnia się m.in. produkty probiotyczne, symbiotyczne i prebiotyczne. W publikacji omówiono pojęcie prebiotyku, indeksu prebiotycznego, źródła prebiotyków w diecie człowieka. Umieszczone w rozdziale „Znaczenie prebiotyków w diecie człowieka” omówienie ich właściwości wraz z przykładami pozwala na praktyczne wykorzystanie prebiotyków w spersonalizowanej dietoterapii.

Owoce suszone stanowią produkt otrzymany ze świeżych owoców jednego gatunku, całych lub pokrojonych, obranych lub nieobranych ze skórki i wysuszonych w stopniu zapewniającym ich trwałość. Tak utrwalone owoce stanowią atrakcyjny surowiec lub produkt, który dostępny jest przez cały rok. Na rynku owoce suszone dostępne są głównie jako półprodukt lub produkt w postaci przekąski. W pracy zostały zawarte informacje dotyczące charakterystyki towaroznawczej wybranych owoców suszonych oraz dostępności suszu na polskim rynku.

Sery stanowią jedną z najważniejszych grup przetworów mleczarskich. Do ich produkcji wykorzystuje się prawie połowę ogólnej ilości produkowanego mleka. Na rynku istnieje wiele odmian sera, dlatego też doniesieniu przedstawiono podstawową klasyfikację serów ze względu m.in. na zawartość tłuszczu, wody, twardość. Rodzaj sera determinuje jego właśćiwości odżywcze, które zależą głównie od rodzaju i jakości mleka, a także od sposobu wytwarzania. Ser jako produkt konsupcyjny jest postrzegany bardzo atrakcyjnie przez konsumenta, dlatego też z roku na rok konsupcja i produkcja serów wzrasta. 

W obecnych czasach na sklepowych półkach możemy znaleźć mnogość produktów zero kalorii. Od napojów gazowanych, przez sosy, po makarony. Tak, właśnie taką nowością mogą cieszyć się konsumenci pragnący zrzucić zbędne kilogramy. Jakie cechy i możliwości zastosowania ma bezkaloryczny makaron? Skąd wywodzi się ten przysmak?

Mukowiscydoza (cystic fibrosis, CF) to choroba genetyczna, przewlekła, wpływająca na funkcjonowanie wielu układów i narządów w organizmie. Szacuję się, że mukowiscydoza występuje 1:2000-4000 urodzeń wśród rasy białej. Badania przesiewowe pod kątem mukowiscydozy u wszystkich noworodków są prowadzone od VI. 2009 roku. U ok. 70% chorych na CF stwierdza się niedożywienie. W leczeniu mukowiscydozy zaleca się stosowanie diety wysokoenergetycznej, wysokobiałkowej i wysokotłuszczowej. Ponadto, zalecana jest prawidłowo dobrana suplementacja diety. Suplementacja skupia się głównie na korygowaniu niedoborów witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, sodu oraz enzymów trawiennych. 

Tłuszcze inaczej nazywane lipidami są istotnym składnikiem pokarmowym. Znajdują się powszechnie w takich produktach spożywczych jak: masło, smalec, oleje jadalne czy margaryny. Obok białek i węglowodanów tworzą trzecią podstawową grupą składników odżywczych i pełnią w organizmie m.in. funkcje energetyczną i budulcową. Dlatego też obok ilości spożywanych tłuszczów, bardzo ważny jest ich skład jakościowy. Szczególnie cennym składnikiem tłuszczów są niezbędne nienasycone i wielonienasycone kwasy tłuszczowe m.in. kwasy omega-3, omega-6, omega-9. Z punktu żywieniowego bardzo istotna jest również zawartość izomerów trans kwasów tłuszczowych, z uwagi na uboczne skutki ich spożywania.

W artykule krótko omówiono definicję pojęcia „włókno pokarmowe (błonnik pokarmowy)”, rolę włókna pokarmowego w żywieniu człowieka z podziałem na włókno nierozpuszczalne w wodzie i rozpuszczalne w wodzie. Zwrócono również uwagę na zawartość błonnika w różnych pokarmach jak i problemy związane z oznaczaniem błonnika w pożywieniu.

W leczeniu nadwagi i otyłości kluczową rolę pełni edukacja żywieniowa i odpowiednio przygotowana dieta. Farmakologiczne wspomaganie leczenia nadwagi i otyłości powinno stanowić uzupełnienie procesu leczenia dietetycznego jedynie w szczególnych przypadkach. Obecnie najczęściej w leczeniu farmakologicznym wykorzystuje się środki będące inhibitorami enzymów pokarmowych (orlistat, akarboza). Jednakże podczas projektowania diet redukcyjnych należy zwrócić uwage na produkty zawierające w swym składzie związki wspomagające redukcję tkanki tłuszczowej jak np. rutyna, kwas chlorogenowy, kapsaicyna, genisteina.

Kamica nerkowa to poważna choroba, która dotyka coraz większą liczbę osób. Wzrost zachorowań na to schorzenie sprawia, iż zyskuje ona miano choroby cywilizacyjnej. Fitofarmaceutyki mogą być korzystne w terapii wspomagającej leczenie kamicy moczowej. Zasadnicza część z nich posiada bowiem właściwości antyoksydacyjne oraz hamujące wzrost kryształów szczawianu wapnia. Celem pracy było dokonanie przeglądu aktualnego piśmiennictwa oceniającego wpływ wybranych suplementów na powstawanie i rozwój kamicy nerkowej.

Oleje roślinne to produkty spożywcze powszechnie wykorzystywane zarówno w przemyśle jak i w kuchni. Najczęściej służą jako medium do smażenia, nośnik aromatu z przypraw jak również używane są do przygotowywania potraw np. sałatek. Ich różnorodny skład chemiczny, wynikający  m.in. z rodzaju surowca z których zostały pozyskane, jak również użytej do wydobycia metody, determinuje ich przeznaczenie (np. oleje do smażenia, sałatkowe), a także właściwości dietetyczne. W opracowaniu przedstawiono proces wytwarzania olejów roślinnych i ich ogólną charakterystykę, ze szczególnym uwypukleniem właściwości oleju rzepakowego, słonecznikowego, lnianego.

Jednym z podstawowych składników codziennej, prawidłowej diety człowieka są produkty mleczarskie. Produkty te, mogą skrajnie różnić się składem chemicznym, wartością odżywczą, właściwościami funkcjonalnymi. Dlatego też,  prawidłowo zbilansowana dieta to nie tylko obecność dowolnego produktu mleczarskiego ale i również ich poprawny dobór pod względem jakościowym i funkcyjnym. W artykule scharakteryzowano takie główne produkty jak: mleko spożywcze (pasteryzowane, UHT, ESL), jogurt, kefir, mleko zsiadłe, sery podpuszczkowe dojrzewające, sery twarogowe i sery topione.

Choroba Alzheimera jest przewlekłym schorzeniem neurodegeneracyjnym, skutkiem którego jest stopniowy zaniku pamięci oraz funkcji poznawczych (np., orientacji przestrzennej, poprawnego liczenia czy upośledzenia mowy). Charakteryzuje się ona wytwarzaniem nadmiernych ilości białka zwanego beta-amyloidem, które powoduje zakłócenia w przekazywaniu sygnałów przez synapsy, co z kolei skutkuje zaburzeniem przepływu informacji i powstaniem łańcucha zdarzeń prowadzących do obumierania neuronów. Dodatkowo ciągła aktywacja komórek mikrogleju i astrocytów prowadzi do nadmiernego uwalniania mediatorów zapalnych: cytokin, reaktywnych rodników tlenowych i tlenku azotu. W wyniku zmian zapalnych w mózgu zaburzona zostaje ciągłości bariery krew–mózg, co umożliwia napływ komórek obwodowego układu odpornościowego i ich udział w reakcji zapalnej. Z dotychczasowych badań wynika, iż związki bioaktywne występujące naturalnie w żywności mogą mieć znaczenia terapeutyczne i sprzyjać zahamowaniu procesów neurodegeneracji u pacjentów z chorobą Alzheimera.

Kluczowym elementem postępowania dietetycznego jest określenie sposobu żywienia i oszacowanie stanu odżywienia pacjenta. Właściwa ocena tych parametrów pozwala zrozumieć potrzeby i problemy pacjenta, jak również ułatwia dietetykowi podjęcie właściwej dietoterapii. Wśród metod oceny sposobu żywienia wyróżniamy metody jakościowe i ilościowe, zarówno retrospektywne jak i prospektywne. Natomiast wśród metod oceny stanu odżywienia wyróżniamy wywiad żywieniowy, badania ogólnolekarskie, biochemiczne i antropometryczne.

Bez czarny jest powszechnie występującym drzewem bądź krzewem w Europie. Od setek lat, jego surowce – kwiaty oraz owoce są wykorzystywane w leczeniu różnych dolegliwości i chorób. Roślina ta stanowi bogate źródło związków bioaktywnych, głównie polifenoli, a także kwasów organicznych, witamin i składników mineralnych. Aktualne wyniki badań dostarczają wielu dowodów wskazujących na wielotorowe działanie prozdrowotne bzu czarnego.

Oliwa z oliwej jest jednym z najpopularniejszych olejów jadalnych w Europie. Jej skład i właściwości są cenione od wieków. Najczęściej olej z miazgi oliwnej pozyskuje się na drodze hydraulicznego tłoczenia lub wirowania. Ekstrakcję rozpuszzcalnikiem stosuje się w celu wydobycia resztek oleju z miazgi, który następnie poddaje się rafinacji, co wpływa zmniejszenie właściwości prozdrowotnych tego oleju. Natomiast włączenie do diety człowieka oliwy z oliwek, pochodzącej z pierwszego tłoczenia, niesie ze sobą wiele korzyści, m.in. hamowanie rozwój miażdżycy tętnic, obniżenie stężenia złego cholesterolu w surowicy krwi, zmniejszenie ryzyka  cukrzycy, otyłości, nadciśnienia tętniczego, a także wystąpienia raka piersi u kobiet.

Atopowe zapalenie skóry (AZS) należy do chorób atopowych. Wielu pacjentów z alergią wziewną lub pokarmową nie jest świadomych, iż chorują na AZS. Sytuacja ta jest wynikiem trudności w diagnostyce tej choroby. Obraz atopowego zapalenia skóry zmienia się wraz z wiekiem chorego i może przybierać takie różne formy, m.in.: świerzb, łuszczycę, alergiczny wyprysk kontaktowy, wyprysk kontaktowy z podrażnienia, proteinowy wyprysk kontaktowy, rybią łuskę czy zapalenie skórno‑mięśniowe. Jednakże głównym objawem atopowego zapalenia skóry jest świąd. Mimo postępu medycznego i poprawy komfortu życia, obserwuje się wzrost zachorowalności na AZS, a epidemiologia tej choroby nie jest do końca wyjaśniona. Uznaje się, że ta choroba ma podłoże genetyczne, jednak istnieje wiele czynników, które wpływają na zaostrzenie choroby. Niniejsza publikacja przybliża przebieg choroby oraz rolę alergii pokarmowej w atopowym zapaleniu skóry.

Czekaloda jest produktem cenionym od wielu lat. W doniesieniu przedstawiono powszechnie wykjorzystywane nazewnictwo i klasyfikację czekolady. Przybliżono również skład czekolady, zwracając szczególną uwagę na rodzaj kwasów tłuszczowych, składniki mineralne, alkaloidy, związki fenolowe. W skrócie, przedstawiono również wpływ spożycia czekolady na organizm człowieka.

Popularne jest stwierdzenie, że żyjemy w czasach wszechobecnego pędu, stresu i nadmiaru bodźców, co niesie za sobą negatywne konsekwencje zdrowotne odbijające się na samopoczuciu. Świat nauki pracuje nad kolejnymi metodami przeciwdziałania negatywnym skutkom aktualnego stanu rzeczy, okazuje się jednak że od dawna znane ziołolecznictwo może być pomocne w zwalczaniu współczesnych dolegliwości. Ze szczególną pomocą przychodzą adaptogeny, a wśród nich różeniec górski.

W opracowaniu omówiono zjawisko reakcji krzyżowych alergenów pokarmowych, wziewnych, które przyczyniają się do powstawania m.in. zespołu alergii jamy ustnej. Przybliżono takie pojęcia jak: profilina, CCD.

Przyprawy towarzyszyły ludziom od najdawniejszych czasów. Kiedyś były bardzo cenionym towarem przetargowym. W późniejszych czasach wykorzystywane były głównie do potraw w celu nadania im charakterystycznego smaku i aromatu. Jedną z najstarszych przypraw, która do dziś gości w naszych domach jest pieprz. Ta roślina posiada cenną substancję - piperynę, która nie tylko odpowiada za ostry smak pieprzu, ale jak wykazały badania - znacznie poprawia biodostępność wielu substancji.