Wyszukiwanie artykułów

Prawidłowe odżywianie matki podczas laktacji to podstawowy czynnik kształtujący zdrowie człowieka. Laktacja to okres w którym, zmienia się zapotrzebowanie matki karmiącej  na mikro- i makroelementy. Sposób żywienia powinien zapewnić kobiecie jak najlepsze warunki przebiegu laktacji. Takie czynniki jak stres, lęk oraz palenie tytoniu mogą zaburzać produkcję mleka. Dieta eliminacyjna matki karmiącej pociąga za sobą ryzyko zaburzenia prawidłowego odżywienia oraz wzrostu dziecka. Ograniczenia dietetyczne w okresie laktacji mogą być szkodliwe również dla zdrowia matki, dlatego należy je stosować tylko w przypadkach bezwzględnych. Bardzo ważne jest zastąpienie eliminowanej żywności zalecanymi wymiennikami. oraz profesjonalne doradztwo w celu jej skutecznego leczenia. Nie ma podstaw do przerywania karmienia piersią lub eliminacji produktów z diety z powodu kolki niemowlęcej. Kolka nie jest zagrożeniem dla zdrowia dziecka oraz mija samoistnie.

W leczeniu nadwagi i otyłości kluczową rolę pełni edukacja żywieniowa i odpowiednio przygotowana dieta. Farmakologiczne wspomaganie leczenia nadwagi i otyłości powinno stanowić uzupełnienie procesu leczenia dietetycznego jedynie w szczególnych przypadkach. Obecnie najczęściej w leczeniu farmakologicznym wykorzystuje się środki będące inhibitorami enzymów pokarmowych (orlistat, akarboza). Jednakże podczas projektowania diet redukcyjnych należy zwrócić uwage na produkty zawierające w swym składzie związki wspomagające redukcję tkanki tłuszczowej jak np. rutyna, kwas chlorogenowy, kapsaicyna, genisteina.

Gen zawiera pojedynczą informacje o białku, a złożenie wszystkich genów organizmu stanowi pełen zapis informacji genetycznej, czyli genom. Ponieważ genom każdego człowieka jest inny, to różnie będzie on reagował na przyjmowany pokarm. Nutrigenomika jest szybko rozwijającą się dziedziną nauki, badającą odpowiedz genomu na składniki odżywcze zawarte w pożywieniu. Zajmuje się interreakcjami między żywnością, a genomem. Zmiany materiału genetycznego, będą znajdowały odzwierciedlenie w odpowiedzi na dietę. Ustalenie, jaki jest wpływ diety na kształt cech organizmu, daje bardzo konkretne wskazówki dla zaleceń dietetycznych, w świetle osobistej genetyki człowieka. 

Intensywnie rozwijający się przemysł spożywczy poszukuje nowych technologii, które rozwiążą dotychczasowe problemy technologiczne - zmniejszą koszt produkcji, zwiększą produkcję przy jednoczesnej gwarancji wysokiej jakości produktu. Pożądaną cechą nowych technologii jest niski nakład inwestycyjny i w miarę nieskomplikowane operacje jednostkowe. Wykorzystanie enzymów w przemyśle spożywczym to realna szansa do zrealizowania tych warunków. W doniesieniu przedstawiono czynniki wpływające na aktywność enzymów, metody ich otrzymywania oraz obszary wykorzystania enzymów w przetwórstwie owoców.

Badanie genomu staje się coraz tańszą, a co za tym idzie, częściej wykorzystywaną techniką w diagnostyce. Wczesne wykrycie nieprawidłowości zapisanych w sekwencji DNA umożliwia przedsięwzięcie odpowiednich działań profilaktycznych, jak np. farmakoterapia, zmiana stylu życia, czy też diety. Szczególnie obiecujące w profilaktyce dietetycznej jest połączenie badania genomu z dietetyką, nazywane nutrigenomiką. Patrząc w przyszłość można stwierdzić, że elementy nutrigenomiki będą stanowić główne narzędzie w pracy dietetyka.

Żywność ekologiczna cieszy się rosnącym zainteresowaniem wśród konsumentów, którzy coraz częściej zwracają uwagę na jakość produktów spożywczych. Stosunkowo wygórowana cena artykułów oznaczonych przypisem „bio” lub „eko” jest rekompensowana przez wyższą jakość takich produktów oraz nierzadko lepsze walory organoleptyczne (smak, zapach) w stosunku do ich odpowiedników wytwarzanych przemysłowo. Wpływa na to fakt, iż proces produkcji artykułów ekologicznych podlega kontroli na każdym z kolejnych etapów. Należy zaznaczyć, iż mnogość wiadomości oraz nieufność do deklaracji niektórych producentów powodują problemy z prawidłowym oddzieleniem produktów ekologicznych od ich konwencjonalnych odpowiedników. 

W publikacji zdefiniowano pojęcie żywności ekologicznej, przedstawiono walory żywności ekologicznej, regulacje prawne, sposoby znakowania, wymagania dotyczące importu produktów ekologicznych oraz sposoby kontroli i certyfikacji. Ponadto scharakteryzowano polski i europejski rynek żywności ekologicznej z uwzględnieniem poziomu cen żywności ekologicznej.

Tłuszcze inaczej nazywane lipidami są istotnym składnikiem pokarmowym. Znajdują się powszechnie w takich produktach spożywczych jak: masło, smalec, oleje jadalne czy margaryny. Obok białek i węglowodanów tworzą trzecią podstawową grupą składników odżywczych i pełnią w organizmie m.in. funkcje energetyczną i budulcową. Dlatego też obok ilości spożywanych tłuszczów, bardzo ważny jest ich skład jakościowy. Szczególnie cennym składnikiem tłuszczów są niezbędne nienasycone i wielonienasycone kwasy tłuszczowe m.in. kwasy omega-3, omega-6, omega-9. Z punktu żywieniowego bardzo istotna jest również zawartość izomerów trans kwasów tłuszczowych, z uwagi na uboczne skutki ich spożywania.

W artykule przedstawiono definicje probiotyku jak i całego mikrobiomu zasiedlającego organizm człowieka. Opisano właściwości jakimi powinny charakteryzować się szczepy bakterii, aby mogły być w przyszłości stosowane w produktach probiotycznych. Wymieniono korzystne oddziaływanie tych mikroorganizmów na organizm człowieka w schorzeniach takich jak biegunka poantybiotykowa, choroby układu krążenia czy zespół jelita drażliwego (IBS).

Osoby cierpiące na zaburzenia odżywiania doświadczają poważnych zaburzeń zachowań związanych z jedzeniem oraz uczuć i myśli krążących przeważnie wokół tematu jedzenia, postrzegania kształtu sylwetki, masy ciała. W wielu przypadkach zaburzeniom odżywiania mogą towarzyszyć inne zaburzenia psychiczne, np. zaburzenia lękowe, panika, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, nadużywanie alkoholu, narkotyków, innych środków odurzających oraz próby samookaleczeń. Zaburzenia te często kojarzone są z wizerunkiem osoby wychudzonej i wyniszczonej fizycznie, która obsesyjnie skupia się na ilości spożytego jedzenia. W rzeczywistości problem może być niewidoczny nawet dla osób z najbliższego otoczenia chorego. Zaburzenia odżywiania mają różne podłoża, przebieg i nasilenie. Często służą jako narzędzie w uzyskaniu pożądanego wyglądu oraz rozładowaniu stanu emocjonalnego. Leczenie zaburzeń odżywiania wymaga niekiedy zaangażowania najbliższego otoczenia osoby chorej oraz zespoły terapeutycznego. W niniejszym artykule zostanie przedstawione zaburzenie napadowego objadania się w celu poszerzenia świadomości społeczeństwa w tym temacie.

Według WHO zdrowie to stan pełnego fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu, a nie tylko całkowity brak choroby czy niepełnosprawności. Z kolei zdrowie fizyczne, o którym poniżej, to prawidłowe funkcjonowanie organizmu, jego układów i narządów.

Osoby uprawiające sport - zarówno amatorzy, jak i zawodowcy - są narażeni na różne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Działania niepożądane dotyczą znacznej liczby sportowców (50-70%) i często mogą być przyczyną ograniczenia ich aktywności ruchowej. Zaburzenia mikrobioty jelitowej, upośledzenie i zwiększenie przepuszczalności bariery jelit, przewlekły stres, przyjmowane leki oraz infekcje są jednymi z głównych przyczyn występowania dysbiozy. Spowodowane są one czasową redukcją ukrwienia jelita w trakcie treningu, a w konsekwencji zmniejszeniem procesu eliminacji toksyn i jednoczesnego transportu składników odżywczych do przewodu pokarmowego. Zaburzenia generują również stres oksydacyjny i rozwój stanu zapalnego, co prowadzi do nasilenia dolegliwości.

Sportowcy realizujący intensywny program treningowy w szczególności o charakterze wytrzymałościowym, wydają się być bardziej podatni na możliwość rozwoju objawów chorób górnych dróg oddechowych. Choć nie są one bardzo groźne dla zdrowia zawodnika, ich występowanie wśród czołowych atletów może wiązać się z zaburzeniami procesu treningowego, a w niektórych przypadkach nawet z koniecznością podjęcia decyzji o wycofaniu z udziału w zawodach.

Dzięki suplementacji diety bakteriami Lactobacillus możliwe jest zniwelowanie niekorzystnych objawów choroby i jednoczesne zwiększenie efektywności treningu. Ma to przełożenie na wyniki osiągane w sporcie oraz samopoczucie zawodnika.

Od września 2016 r. obowiązywać będzie nowe Rozporządzenie Ministra Zdrowia dotyczące żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w jednostkach systemu oświaty. Głównym celem rozporządzenia jest ochrona zdrowia dzieci i młodzieży oraz promowanie spożycia warzyw, owoców, żywności bogatej w wapń, a także nawyku picia wody. Zamierzeniem proponowanych rozwiązań jest również poszerzenie oferty żywieniowej sklepików szkolnych oraz uwzględnienie konieczności ograniczenia sprzedaży środków spożywczych zawierających znaczne ilości cukrów, tłuszczu oraz soli. Akt prawny, obliguje dyrektorów szkół, przedszkoli i innych placówek opiekuńczo-wychowawczych do stosowania wymagań zgodnie z aktualnymi normami żywienia dla populacji polskiej. Nadzór nad sposobem żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży powinien uwzględniać aspekt ilościowy m.in. ilość dostarczanej energii (kcal) i składników odżywczych (białka, tłuszczów, witamin itp.) oraz jakościowy, a więc odpowiedni dobór produktów podawanych w stołówkach.

O dobrym stanie zdrowia człowieka decyduje w znacznym stopniu racjonalne odżywianie się i jest ono jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego. Tłuszcze są bardzo istotnym elementem diety, przy czym ważna jest zarówno ich ilość jak i jakość. Przyjmuje się, że tłuszcze powinny dostarczać 25-30% energii w racji pokarmowej, w tym nasycone kwasy tłuszczowe nie powinny dostarczać więcej niż 10% energii. Należy również zadbać o prawidłowy stosunek kwasów tłuszczowych nasyconych do nienasyconych jak i kwasów omega-3 do omega-6.

Inhibitory enzymów trawiennych występują powszechnie w pożywieniu człowieka i zwierząt. Inhibitory te są zaliczane do czynników antyżywieniowych, jednak w pewnych sytuacjach ich wpływ na organizm może być pozytywny. Znajdują one zastosowanie w terapii otyłosci, cukrzycy typu 2, nowotworów, a także w prewencji zawałów i chorób sercowo-naczyniowych.

Zespół metaboliczny obejmuje występowanie takich chorób jak: cukrzyca typu 2, choroby układu sercowo-naczyniowego czy niealkoholowe stłuszczenie wątroby. Schorzenia te są głównymi przyczynami zgonów w XXI wieku. W ostatnim czasie, naukowcy podali zalecenia żywieniowe dla populacji, które ustrzegą przed wyżej wymienionymi chorobami.

Nadciśnienie tętnicze w karajach Europy Zachodniej dotyczy 15-30% populacji dosrosłych osób. Patogeneza tego zjawiska jest złożona ale jdnym z czynników wspomagających leczenie nadciśnienia jest odpowiednio zbilansowana dieta. W opracowaniu przedstawiono patogenezę i symptomatologię nadciśnienia tętniczego. Zamieszczono również praktyczne wskazówki dotyczące, jednego z wielu możliwych wariantów postępowania dietetycznego.

W dzisiejszych czasach choroby tarczycy stanowią istotny problem zdrowotny. Choroba Hashimoto jest jedną z najczęściej występujących jednostek chorobowych wśród kobiet. W ujęciu klinicznym najczęściej spotykanym zaburzeniem jest niedoczynność tarczycy z współwystępującą chorobą Hashimoto. Holistyczne podejście z uwzględnieniem modyfikacji dotychczasowego stylu życia, edukacji w kierunku właściwych nawyków żywieniowych, dbania o podaż składników odżywczych wspierających pracę tarczycy, jak również dokładne poznanie czynników wyzwalających jej rozwój jest kluczowym elementem w strategii leczenia tej choroby.

Wraz z wiekiem zmienia się zapotrzebowanie na poszczególne mikro i makroelementy. Skład diety powinien być dostosowany do indywidualnych potrzeb i opierać się na takich cechach jak m.in. wiek, płeć, masa ciała i aktywność fizyczna. W realiach Domów Pomocy Społecznej dostosowanie diety do indywidualnych potrzeb jest w znacznym stopniu ograniczone.
Cel. Analiza jakościowo-ilościowa diety Domu Pomocy Społecznej z uwzględnieniem stanu odżywienia pensjonariuszy tejże placówki.
Materiały i metody. Materiał stanowił dekadowy jadłospis ograniczony do trzech losowo wybranych dni. Badanie przeprowadzono na grupie 30 pensjonariuszy Domu Pomocy Społecznej, w wieku 68-84 lat (75,9 ± 4,16) obojga płci. Rozpoznanie i ocenę stanu odżywienia oparto o obliczony wskaźnik masy ciała BMI według klasyfikacji WHO oraz wskaźnik należnej masy ciała – NMC, wyznaczony według wzoru Lorentza. Do oceny sposobu żywienia wykorzystano specjalnie przygotowany kwestionariusz ankiety.
Wyniki. Wartość kaloryczna spożywanych produktów wynosiła średnio 2054 kcal (dieta podstawowa), 1469 kcal (dieta łatwostrawna), 1781 kcal (diety cukrzycowa). W zależności od diety udział poszczególnych substratów w dostarczaniu energii wynosił dla białek 14,1-19%, dla tłuszczów 30,4-39,7%, dla węglowodanów 42,2-50,6%. Wykazano, że 43,3% pensjonariuszy cierpi na nadwagę, a 23,3% na otyłość I stopnia. 80% badanych spożywa dodatkowe, samodzielnie przygotowane posiłki. Nadwaga występowała częściej u mężczyzn, a otyłość I stopnia u kobiet. Średnia różnica pomiędzy obecną masą ciała a NMC wynosiła 16,08±11,36 kg.
Wnioski. Wykazano, że większość pensjonariuszy DPS cierpi na nadwagę lub otyłość. Takiemu stanowi rzeczy może sprzyjać niska różnorodność podawanych posiłków oraz samodzielne spożywanie pokarmów, w tym słodyczy.

Przestrzeganie zasad prawidłowego żywienia w tym zapewnienie odpowiedniej podaży składników mineralnych i witamin powinno być traktowane jako integralna część terapii. Dieta w szpitalu powinna spełniać wysokie standardy żywienia, oraz dostarczać wszystkich niezbędnych składników, ponieważ niedobory mogą wywołać poważne konsekwencje zdrowotne. Diety szpitalne na terenie Polski od lat wzbudzają liczne kontrowersje. Wiele placówek nie spełnia zasad racjonalnego żywienia, potrawy są nieadekwatne do stanu zdrowia pacjenta, przyrządzane są z produktów niskiej jakości. W konsekwencji może to prowadzić do pogłębienia niedożywienia wśród pacjentów co negatywnie wpływa na przebieg leczenia i wydłuża czas hospitalizacji [1].

Celem pracy był przegląd aktualnych wyników prac badawczych i ocena realizacji zapotrzebowania na witaminę C i wapń w dietach szpitalnych na terenie Polski w odniesieniu do norm Instytutu Żywności i Żywienia.

Rośliny strączkowe są coraz bardziej znane, jednak ich występowanie w diecie współczesnego człowieka nie jest wystarczająco duże. Stanowią świetną alternatywę dla dań mięsnych, dlatego doskonałym rozwiązaniem byłoby wprowadzenie ich do swojego jadłospisu, co mogłoby przyczynić się do ograniczenia podaży tłuszczów zwierzęcych. Do roślin strączkowych (dawniej motylkowatych) zaliczamy: soję, ciecierzycę, soczewicę, groch, fasolę czy bób. Najnowsze badania pokazały, że ich działanie prozdrowotne dotyczy nie tylko niskiego indeksu glikemicznego - wykazują również inne pozytywne cechy  wpływające na zdrowie człowieka.

Regularny sen, regularne posiłki oraz ograniczony czas spędzany przed ekranem telewizora, komputera, czy telefonu, korzystnie wpływają na zdrowie emocjonalne dzieci w wieku przedszkolnym, co z kolei zmniejsza szanse na wystąpienie otyłości w późniejszym wieku.

W efekcie procesu starzenia się dochodzi do wystąpienia w organizmie człowieka szeregu zmian fizjologicznych. Masa mięśniowa oraz beztłuszczowa masa ciała ulegają zmniejszeniu. Regularne wykonywanie ćwiczeń fizycznych nie jest w stanie zatrzymać spadku siły mięśni, jednak pozwala na dłuższe utrzymanie sprawności i samodzielności.
Cel. Ocena wydolności fizycznej osób starszych przebywających w Domu Pomocy Społecznej w zależności od masy ciała i płci.
Materiały i metody. Badanie przeprowadzono na grupie 30 pensjonariuszy Domu Pomocy Społecznej, w wieku 68-84 lat (75,9 ± 4,16) obojga płci. 10 osób miało prawidłową masę ciała, 13 nadwagę, a 7 otyłość I stopnia. U wszystkich osób z otyłością występowało nadciśnienie tętnicze i miażdżyca. Ocena wydolności fizycznej oparta została o sześciominutowy test marszu. Badane osoby określały swój poziom wysiłku za pomocą zmodyfikowanej skali Borga (20-stopniowej).
Wyniki. Sześciominutowy test marszu ukończyło 28 osób. Wraz ze wzrostem wartości współczynnika BMI rosła wartość wszystkich przeprowadzonych pomiarów, poza wartością pomiaru tętna przed testem. Średni przebyty dystans przez osoby z prawidłową masą ciała był o około 6% większy w stosunku do osób z nadwagą i o 30% większy w stosunku do osób z otyłością.
Wnioski. Czynnikiem w istotny sposób wpływającym na wydolność fizyczną osób przebywających w DPS jest współczynnik BMI, wraz z wzrostem, którego następował spadek wydolności fizycznej. U osób z otyłością występowało wyższe ciśnienie krwi, a powrót do prawidłowego tętna był wolniejszy niż u osób z prawidłową masą ciała lub nadwagą.

Istnieje szereg metod pozwalających w mniejszym lub większym stopniu ocenić skład i budowę ciała człowieka. Do najbardziej popularnych zaliczyć można: pomiar masy ciała, badania antropometryczne (w skład których wchodzą chociażby pomiar wzrostu czy obwodów poszczególnych części ciała), wyliczanie wskaźnika BMI. Wymienione metody niosą ze sobą ryzyko błędu i nie pozwalają na uzyskanie szczegółowych informacji o stanie zdrowia pacjenta, kondycji jego ciała i parametrach. Rozwiązaniem powyższych problemów może okazać się metoda bioimpedancji elektrycznej, dzięki której uzyskuje się informacje o składzie ciała pacjenta, przez co łatwiej jest skomponować skuteczny plan żywieniowy i odpowiednią dietę [3]. Niniejsza publikacja charakteryzuje metodę BIA, przedstawia metodyke przeprowadzania pomiarów i ich interpretację.

Rolnictwo ekologiczne stanowi jedną z najszybciej rozwijających się gałęzi rolnictwa na świecie, a zwłaszcza w Unii Europejskiej. Z roku na rok dostępna jest także coraz większa paleta ekologicznych produktów spożywczych. Dlatego też, ważna jest wiedza na temat ekologicznej uprawy roślin, hodowli zwierzą i wytwarzania produktów ekologicznych. Wiedza ta pozwoli na świadomy wybór dobrych jakościowo produktów. W niniejszym opracowaniu zdefiniowano rolnictwo ekologiczne i zarysowano jego uwarunkowania prawne i społeczne.